MUSTAQIL ISH

KIRISH O'zbek davlatchiligi tarixida o'rta asrlar davri alohida o'rin tutadi. Bu davr nafaqat siyosiy, balki ijtimoiy-iqtisodiy, madaniy va ma'naviy jihatdan ham ulkan o'zgarishlarga boy bo'lgan. Ayniqsa, Temuriylar saltanati yemirilgach, Movarounnahr va Xurosonda vujudga kelgan Shayboniylar davlati davridagi ijtimoiy tizimni chuqur o'rganish bugungi kunda ham dolzarb ilmiy muammolardan hisoblanadi. Mazkur davlatning shakllanishi, uning ijtimoiy tuzilishi, hukmron sinflar va qatlamlar o'rtasidagi munosabatlar, aholining kundalik hayoti, diniy-ma'naviy qadriyatlar tizimi o'tmish saboqlarini tushunish, zamonaviy jamiyat rivojlanishidagi qonuniyatlarni anglash uchun muhim ahamiyat kasb etadi. Shayboniylar davri ijtimoiy tizimining tahlili, o'zbek davlatchiligi evolyutsiyasining muhim bosqichini yoritish bilan birga, mintaqadagi davlatlararo munosabatlar va madaniy almashinuvlarning ildizlarini ham ochib beradi. Shu boisdan, ushbu mavzu nafaqat tarixchilar, balki siyosatshunoslar, sotsiologlar va madaniyatshunoslar uchun ham qiziqish uyg'otadi. Ushbu tadqiqotning asosiy muammosi Shayboniylar davlati ijtimoiy tuzilishining o'ziga xos xususiyatlarini, uning Temuriylar davri bilan davomiyligi va farqlarini aniqlash, shuningdek, jamiyatning turli qatlamlari o'rtasidagi munosabatlarning murakkabligini ochib berishdan iborat. Bu davrdagi ijtimoiy hayotning normativ-huquqiy asoslarini, ijtimoiy harakatchanlikni belgilovchi omillarni, markaziy hokimiyat va mahalliy urug'lar o'rtasidagi muvozanatni o'rganish zarurati mavjud. Tadqiqotning maqsadi esa Shayboniylar davri ijtimoiy tizimining kompleks tahlilini amalga oshirish, undagi asosiy ijtimoiy guruhlarni, ularning huquq va majburiyatlarini, jamiyatdagi mavqeini aniqlash hamda mazkur tizimning davlat boshqaruvi va iqtisodiyotga ta'sirini ko'rsatishdan iborat. Ushbu maqsadga erishish uchun bir qator vazifalar belgilandi: birinchidan, Shayboniylar davri ijtimoiy tuzilmasining asosiy elementlarini aniqlash; ikkinchidan, turli ij ...