MUSTAQIL ISH

KIRISH Fizika fanining eng fundamental va murakkab masalalaridan biri bo'lgan yorug'likning tabiati insoniyatni azaldan qiziqtirib kelgan. XVII asrda Gyuygens va Nyuton tomonidan ilgari surilgan yorug'likning to'lqin va korpuskulyar nazariyalari o'rtasidagi ziddiyat XIX asr oxiriga kelib Maksvellning elektromagnit to'lqinlar nazariyasi bilan yakun topganday tuyulgan bo'lsa-da, XX asr boshlarida kuzatilgan bir qator hodisalar klassik fizika doirasida izohlanmagan holda qolib ketdi. Xususan, qora jism nurlanishi, fotoeffekt va Kompton effekti kabi hodisalar yorug'likning diskret, kvant tabiatiga ega ekanligini, ya'ni energiyaning faqat ma'lum bir minimal miqdorlarda, kvantlar shaklida uzatilishi mumkinligini ko'rsatdi. Bu kashfiyotlar kvant fizikasining paydo bo'lishiga zamin yaratdi va hozirgi zamon texnologik inqilobining asosi hisoblanadi. Yorug'lik kvantlarining energiyasi, impulsi va asosiy xossalarini chuqur o'rganish nafaqat nazariy fizikaning rivojlanishi uchun, balki amaliy dasturlar, jumladan lazer texnologiyalari, fotovoltaik elementlar, optik aloqa tizimlari va tibbiy diagnostika sohalarida ham beqiyos ahamiyatga ega. Ushbu tadqiqot yorug'lik kvantlari xususiyatlarini zamonaviy nuqtai nazardan tahlil qilish va ularning turli sohalardagi tatbiqlarini o'rganish orqali mazkur mavzuning dolzarbligini yana bir bor tasdiqlaydi. [rasm]} Mavjud nazariyalarning cheklanganliklari va kuzatilgan hodisalarni to'liq tushuntira olmasliklari yorug'likning kvant tabiatini chuqurroq o'rganish zaruratini keltirib chiqaradi. Xususan, klassik elektrodinamika doirasida yorug'likning zarracha xususiyatlarini, jumladan, impuls va energiyasining diskretligini tushuntirib bo'lmaydi. Shu bois, ushbu ilmiy ishning asosiy maqsadi yorug'lik kvantlarining energiyasi, impulsi va ularning asosiy xossalarini zamonaviy kvant nazariyasi asosida atroflicha tahlil qilish, ularning amaliy qo'llanilishini o'rganish hamda bu boradagi dolzarb muammolarga yechim topishdan iborat. Bu tadqiqot kvan ...