MUSTAQIL ISH

KIRISH O'rta asr islom olamida siyosiy tafakkur va davlatchilik an'analari o'ziga xos tarzda shakllangan bo'lib, bu jarayonda ko'plab mutafakkirlarning asarlari muhim o'rin tutadi. Ulardan biri, ayniqsa xalifalik institutining nazariy asoslarini ishlab chiqishda o'chmas iz qoldirgan Abu al-Hasan Ali ibn Muhammad al-Movardiy (972-1058) ijodi alohida ahamiyatga ega. Uning "Al-Ahkom as-Sultoniyya va-l-Viloyat ad-Diniyya" asari islom siyosiy huquqining klassik namunasi bo'lib, unda xalifalikning huquqiy maqomi, uning vakolatlari, vazifalari, saylov tartibi, shuningdek, davlat boshqaruvi va adliya tizimi kabi masalalar chuqur tahlil qilingan. Al-Movardiyning xalifalik haqidagi qarashlari bugungi kunda ham, ayniqsa, islom jamiyatlarida siyosiy hokimiyatni legitimizatsiya qilish, davlat va din munosabatlarini tartibga solish, adolatli boshqaruv tamoyillarini shakllantirish borasidagi munozaralarda o'z dolzarbligini yo'qotmagan. Globallashuv sharoitida turli siyosiy tizimlar va madaniyatlar o'rtasidagi dialogning kuchayishi islom siyosiy tafakkurining klassik manbalarini qayta o'rganishni taqozo etadi. Bu jihatdan, al-Movardiyning asarlari islom sivilizatsiyasining siyosiy merosini tushunish, zamonaviy siyosiy muammolarni hal qilishda tarixiy tajribadan saboq chiqarish uchun muhim manba bo'lib xizmat qiladi. Bu tadqiqotning asosiy muammosi al-Movardiyning xalifalik nazariyasini tizimli ravishda tahlil qilish va uning islom siyosiy tafakkuri rivojiga qo'shgan hissasini aniqlashdan iborat. Xususan, uning xalifalikni ilohiy-huquqiy va ijtimoiy-siyosiy fenomen sifatida tushunishga bo'lgan yondashuvini chuqur o'rganish talab etiladi. Tadqiqotning maqsadi al-Movardiyning "Al-Ahkom as-Sultoniyya" asarida bayon qilingan xalifalik tushunchasining asosiy tamoyillarini, uning shakllanish shart-sharoitlarini, vakolatlarini, vazifalarini, shuningdek, uning huquqiy va axloqiy asoslarini kompleks tarzda ochib berishdan iborat. Shu bilan birga, uning g'oyalarini o'rta asr islom siyosiy ta ...