MUSTAQIL ISH

KIRISH Badiiy asarlarni o'quv tahliliga tortish – adabiyot ta'limining negizini tashkil etuvchi fundamental jarayon bo'lib, o'quvchilarning adabiy savodxonligini, estetik didini shakllantirishda, ularning tanqidiy va ijodiy fikrlash qobiliyatlarini rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Zamonaviy ta'lim paradigmasida faqatgina matnni o'qib, mazmunini anglash bilan cheklanib qolmasdan, asarning g'oyaviy-badiiy mohiyatini chuqur tahlil qila olish, obrazlar tizimi, syujet qurilishi, kompozitsiya xususiyatlari, til va uslubiy vositalarning badiiy funksiyasini tushunishga e'tibor kuchaymoqda. Bugungi globallashuv va axborot asrida yoshlarni milliy va umuminsoniy qadriyatlar ruhida tarbiyalash, ularning ma'naviy dunyosini boyitish, insonparvarlik, vatanparvarlik kabi oliyjanob tuyg'ularni singdirishda badiiy adabiyotning o'rni beqiyosdir. Shu nuqtai nazardan, badiiy asarlarni tahlil qilish metodikasi nafaqat o'quv jarayonining samaradorligini oshirish, balki o'quvchilarning shaxsiy kamolotiga xizmat qiluvchi muhim omil hisoblanadi. O'zbek adabiyotini o'qitish metodikasi fanining asosiy vazifalaridan biri ham aynan shu yo'nalishda izlanishlar olib borish, mavjud nazariy manbalarni o'rganish va amaliyotga tadbiq etishga qaratilgan ilg'or yondashuvlarni ishlab chiqishdir. Zero, har bir badiiy asar o'ziga xos dunyo bo'lib, uni tahlil qilish orqali o'quvchi nafaqat asar mohiyatiga, balki o'z ichki dunyosiga ham sayohat qiladi, insoniy munosabatlar, ijtimoiy hodisalar, falsafiy mushohadalar haqida chuqur o'ylashga undaladi. Muammo shundaki, hozirgi kunda o'zbek adabiyoti ta'limida badiiy asarlarni o'quv tahliliga tortish borasida hali ham bir qator muammolar mavjud. Jumladan, o'qituvchilarning tahliliy ko'nikmalari darajasi, mavjud metodik qo'llanmalarning zamonaviy talablarga javob berishi, o'quvchilarning tahlil jarayoniga faol jalb etilishi, tahlilning yosh va psixologik xususiyatlarga mosligi kabi masalalar chuqur o'rganishni talab qiladi. Ba'zi hollarda tahlil jarayo ...