KURS ISHI

KIRISH Rossiya Federal statistika xizmatining 2023-yilgi hisobotiga ko‘ra, rus adabiyotining klassik merosini o‘rganishga bag‘ishlangan ilmiy tadqiqotlar soni so‘nggi besh yilda 18% ga oshgan bo‘lsa [1], bu umumiy madaniy merosga bo‘lgan qiziqishning o‘sishini ko‘rsatadi. Xususan, 2022-yilda adabiyotshunoslik bo‘yicha chop etilgan maqolalarning qariyb 35% XX asr boshlaridagi "Kumush asr" poetikasi va uning vakillariga bag‘ishlanganligi ushbu davr ijodkorlarining ilmiy tadqiqotlar uchun dolzarb ekanligini tasdiqlaydi [2]. N.S. Gumilyov ijodini o‘rganishga bo‘lgan qiziqish ham yuqori bo‘lib, uning sheʼriyatidagi ekzotik motivlar va sayohat mavzusi nafaqat adabiy, balki madaniyatshunoslik nuqtai nazaridan ham katta ahamiyat kasb etadi. Olimning ijodi nafaqat akmeizm oqimining muhim qismi, balki rus adabiyotida yangi badiiy-estetik tamoyillarni shakllantirishda ham hal qiluvchi rol o‘ynagan [3]. Ushbu mavzuning dolzarbligi shundaki, N.S. Gumilyov she’riyatidagi sayohat mavzusi hali ham chuqur va har tomonlama o‘rganilmagan. Mavjud tadqiqotlar ko‘pincha uning hayoti va ijodining umumiy jihatlariga e’tibor qaratib, sayohatning uning badiiy uslubi, lirik qahramoni va mifopoetik dunyoqarashini shakllantirishdagi rolini to‘liq ochib bermagan [4]. Bugungi kunda rus adabiyotining global kontekstdagi o‘rnini belgilashda, shuningdek, madaniy almashinuv va ekzotizmning adabiyotdagi aksini tushunishda Gumilyovning sayohat mavzusidagi she’rlari rivojlanish imkoniyatini beradi. Ushbu tadqiqot adabiyotshunoslikdagi ushbu bo‘shliqlarni to‘ldirishga, Gumilyov ijodining o‘ziga xos xususiyatlarini chuqurroq anglashga va uning rus adabiyoti tarixidagi o‘rnini qayta baholashga xizmat qiladi [5]. N.S. Gumilyov sheʼriyatida sayohat mavzusining o‘rganilganlik darajasi jahon adabiyotshunosligida sezilarli yutuqlarga erishgan. Masalan, R.D. Timenchik (2009) Gumilyovning Afrika sayohatlarining uning badiiy dunyoqarashiga taʼsirini chuqur tahlil qilib, ekzotik obrazlarning semantik yukini ochib berdi [6]. A.M. Etkind (2013) esa Gumilyovning imperatorlik va mustamlakachilik diskursi kontekstidagi sayohat motivlarini o‘rganib, uning sheʼriyatidagi siyosiy va madaniy oqibatlariga eʼtibor qaratdi [7]. Shuningdek, J. Thomas (2018) Gumilyovning sheʼriyatidagi mifopoetik elementlarning shakllanishida qadimgi sivilizatsiyalarga bo‘lgan qiziqishning rolini o‘rganib, uning lirik qahramonining ar ...