KURS ISHI

KIRISH 2023-yilda dunyo bo'ylab adabiyotga bo'lgan qiziqishning ortishi natijasida nashriyot sanoati 120 milliard AQSH dollarini tashkil etdi [1]. Zamonaviy adabiyotshunoslikda post-modernizm, dekonstruksiya va intertekstuallik kabi nazariy yondashuvlar adabiy asarlarni tahlil qilishda yangi imkoniyatlar yaratmoqda [2]. O'zbekistonda esa so'nggi besh yilda ilmiy-tadqiqot ishlari uchun ajratilayotgan mablag'lar 15% ga oshgan bo'lib, adabiyotshunoslik sohasida tadqiqotlar soni yiliga o'rtacha 8-10% ga o'smoqda [3]. Ushbu o'sish fonida, klassik va zamonaviy adabiy qahramonlarni yangi nazariy-metodologik yondashuvlar asosida o'rganish dolzarb hisoblanadi. Vladimir Nabokov ijodining o'ziga xosligi uning badiiy kashfiyotlarida namoyon bo'ladi, jumladan, "metaproza", "intertekstuallik", "narratologiya" va "stilistika" kabi elementlar uning asarlarini tahlil qilishda muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu mavzu hozirgi kunda ayniqsa dolzarb, chunki adabiyotshunoslikda asarlarni an'anaviy yondashuvlardan tashqari, chuqur falsafiy va lingvistik jihatdan tahlil qilishga ehtiyoj sezilmoqda [5]. Nabokov ijodi misolida bu yondashuvlarni qo'llash orqali adabiy matnning murakkab qatlamlarini ochib berish, muallifning badiiy niyatini aniqroq tushunish va uning global adabiy jarayondagi o'rnini qayta baholash imkoniyati yuzaga keladi. Hozirgacha Nabokov asarlari ko'pincha syujet va qahramonlar darajasida tahlil qilingan bo'lib, uning asarlaridagi chuqur falsafiy, lingvistik va intertekstual aloqalar yetarlicha o'rganilmagan [6]. V. Nabokov ijodini o'rganishga bag'ishlangan xalqaro tadqiqotlar orasida Brian Boyd (1990) Nabokovning biografiyasi va ijodiy yo'lini batafsil tahlil qilib, uning avtobiografik elementlarni badiiy to'qimalarga mohirona singdirishini ko'rsatgan [7]. Alfred Appel Jr. (1970) esa "Lolita" romanini tahlil qilib, Nabokovning til va stilistik o'yinlarga bo'lgan moyilligini, shuningdek, asardagi "palimpsest" va "alluziya" elementlarini ochib bergan [8]. David Rampton (1984) Nabokovning metafiksional o'yinlarini o'rganib, uning asarlarida muallif va o'quvchi o'rtasidagi munosabatlarni qanday qurganini ko'rsatgan [9]. Vladimir Alexandrov (1995) Nabokovning rus va amerika adabiy an'analarini o'zaro qanday bog'laganini va uning "ironiya" hamda "motiv" elementlarini tahlil qilgan [10]. Julian Connolly (1993) Nabokovning qahramonlar psixologiyasini tasvirlashdagi maho ...