KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasi Xalq ta'limi tizimida boshlang'ich sinflarda matematik kompetensiyalarni shakllantirish, xususan, 100 ichida qo'shish va ayirishni o'rgatishda o'quvchilarning individual xususiyatlarini hisobga oluvchi samarali uslublarni qo'llash hozirgi ta'lim strategiyalarining asosiy yo'nalishlaridan biridir. Jahon miqyosida ta'lim texnologiyalari bozorining hajmi 2023 yilda 300 mlrd AQSh dollaridan oshdi, bu esa ta'limga innovatsion yondashuvlarni joriy etishning muhimligini ko'rsatadi [1]. O'zbekistonda esa, so'nggi besh yilda umumta'lim maktablarida zamonaviy o'quv dasturlarini tatbiq etish ko'rsatkichi 70% ga yetgan bo'lsa-da, ayniqsa, boshlang'ich sinf o'quvchilarining matematik savodxonligini oshirishda hali to'liq yechimini topmagan muammolar mavjud. Xususan, har xil o'rganish tezligi va qobiliyatiga ega bo'lgan o'quvchilarni bir guruhda samarali o'qitish metodlari, ularning individual ehtiyojlarini qondirish va har bir o'quvchining potensialini to'liq ochib berish bo'yicha tizimli yondashuvlar zarurati sezilmoqda. Ushbu kurs ishida ko'rib chiqilayotgan "100 ichida qo'shish va ayirishni o'rgatish jarayonida tabaqalashtirilgan ta'limdan foydalanish imkoniyatlari" mavzusi aynan shu dolzarb muammolarga yechim izlashga qaratilgan. Mavzuning ilmiy o'rganilganlik darajasi xalqaro va mahalliy tadqiqotlar asosida keng qamrovli tahlilni talab etadi. Xorijiy olimlardan Vygotskiyning rivojlanish zonasi nazariyasi o'quvchilarning o'zlariga nisbatan qiyin bo'lgan vazifalarni ham bajarishlari mumkinligini, lekin bunga o'qituvchi yoki tengdoshlarining yordami zarurligini ko'rsatadi [2]. Brunerning tuzilmaviy ta'lim yondashuvi esa o'quvchilarning faol ishtirokini ta'minlash orqali bilimlarni o'zlashtirish samaradorligini oshirishga urg'u bergan [3]. Jon Deweyning tajribaviy ta'lim tamoyillari esa, amaliy mashg'ulotlar va muammolarni hal qilish orqali o'rganishning muhimligini ta'kidlaydi [4]. Shu bilan birga, Levinsonning differensial ta'lim strategiyalari o'quvchilarning individual ehtiyojlari, qiziqishlari va tayyorgarlik darajalariga asoslangan holda o'quv jarayonini tashkil etishning nazariy va amaliy jihatlarini o'rganib chiqqan [5]. O'zbekistonlik olimlardan esa, professor H.S. Ibragimov va uning hamkasblari boshlang'ich sinf matematika darslarida o'quvchilarning matematik savodxonligini oshirish bo'yicha qator tadqiqotlar olib borishgan, j ...