KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekiston Respublikasida taʼlim tizimini raqamlashtirish boʻyicha olib borilayotgan keng koʻlamli islohotlar doirasida elektron oʻquv-uslubiy majmualarni (EOʻUM) yaratishga alohida eʼtibor qaratilmoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Raqamli Oʻzbekiston – 2030” strategiyasi [1] doirasida umumiy oʻrta taʼlim muassasalarining 80% dan ortigʻini yuqori tezlikdagi internet bilan taʼminlash belgilangan boʻlib, bu koʻrsatkich 2023-yil yakuniga koʻra 75% ga yetgan [2]. Markaziy Osiyoda elektron taʼlim bozorining yillik oʻsish surʼati 12-15% ni tashkil etib, 2025-yilga borib 300 million dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [3]. Raqamli transformatsiya sharoitida anʼanaviy taʼlim resurslari yetarli boʻlmay qolayotgani, oʻquvchilarning axborotga boʻlgan talabining ortib borishi va oʻqitish jarayonida interaktivlikning ahamiyati ushbu tadqiqot mavzusining dolzarbligini yanada oshiradi. Bugungi kunda 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari (IAT) fani doirasida oʻquv materiallarining aksariyati anʼanaviy darsliklar va qoʻllanmalar shaklida taqdim etilmoqda. Oʻquvchilarning 70% dan ortigʻi mobil qurilmalardan va internetdan faol foydalanishiga qaramay [4], ularning oʻrganish uslublariga mos keladigan zamonaviy, interaktiv va multimediali resurslar yetarli emas. Mavjud oʻquv adabiyotlarida amaliy koʻnikmalarni shakllantirishga qaratilgan interfaol topshiriqlar, simulyatsiyalar va real hayotiy stsenariylar kamligi kuzatilmoqda, bu esa oʻquvchilarning fanga boʻlgan qiziqishini pasaytirib, ularning raqamli savodxonlik darajasini oshirishga toʻsiq boʻlmoqda. Shu sababli, 9-sinf IAT fanidan zamonaviy talablarga javob beradigan, didaktik jihatdan asoslangan va amaliy ahamiyatga ega boʻlgan EOʻUM yaratish metodikasini ishlab chiqish zarurati mavjud. Mavzuning oʻrganilganlik darajasi boʻyicha jahon olimlari tomonidan bir qator fundamental tadqiqotlar olib borilgan. David Merrill (2002) “Birinchi tamoyillar oʻqitish nazariyasi”ni taklif qilib [5], samarali oʻquv materiallarini loyihalashda muammoni faollashtirish, namoyish etish, qoʻllash va integratsiya tamoyillarining muhimligini koʻrsatgan. John Sweller (1988) “Kognitiv yuk nazariyasi” (CLT) ni ishlab chiqib [6], oʻquv materiallarini loyihalashda miyaning cheklangan ish xotirasini hisobga olish zarurligini taʼkidlagan. Robert Gagne (1965) oʻqitish shartlari nazariyasini ishlab chiqqan va [7] taʼlim jara ...