KURS ISHI

KIRISH Ahmad Yugnakiyning XI-XII asrlarda yaratilgan "Hibat ul-haqoyiq" asari turkiy tilda yozilgan dastlabki didaktik asarlardan biri sifatida o'zbek adabiyoti tarixida muhim o'rin tutadi. Bu asar orqali o'z davrining ijtimoiy-axloqiy qadriyatlari, ma'naviy tarbiya tamoyillari va komil inson fazilatlari to'g'risidagi qarashlari ifodalangan. Bugungi kunda, globallashuv va axborot asrida yosh avlodni milliy va umuminsoniy qadriyatlar ruhida tarbiyalash, ularning ma'naviy kamolotiga erishish muhim ahamiyat kasb etmoqda. Shu nuqtai nazardan, "Hibat ul-haqoyiq" asaridagi o'git va pandlarning chuqur ma'naviy-axloqiy ildizlari, ularning zamonaviy ta'lim-tarbiya jarayonlaridagi dolzarbligi va amaliy ahamiyati alohida e'tiborga molik. Mazkur tadqiqot, Ahmad Yugnakiyning ushbu nodir asaridagi o'git va pandlarning falsafiy mohiyatini, ularning axloqiy-etik qadriyatlarni shakllantirishdagi o'rnini, shuningdek, yoshlar tarbiyasidagi potentsialini aniqlashga qaratilgan. Asardagi hikmatlar, pand-nasihatlar jamiyatda yuksak insoniy fazilatlarni kamol toptirish, ilm olishga chorlash, mehnatsevarlik, halollik, adolatparvarlik kabi qadriyatlarni singdirishda beqiyos manba bo'lib xizmat qiladi. Bugungi kunda yoshlar ongida milliy o'zlikni anglash, ma'naviy immunitetni shakllantirish, turli salbiy g'oyalarga qarshi tura olish ko'nikmalarini rivojlantirish zarurati oshib borayotgan bir paytda, "Hibat ul-haqoyiq" asarining tarbiyaviy imkoniyatlarini yangidan tahlil qilish, uning amaliy qo'llanilish yo'llarini izlash muhim ahamiyat kasb etadi. Ahmad Yugnakiyning "Hibat ul-haqoyiq" asari o'zbek adabiyotshunosligida turli jihatlardan o'rganilgan. Jumladan, N.M. Mallayev o'zining "O'zbek adabiyoti tarixi" asarida mazkur asarning adabiy-tarixiy o'rnini yoritib bergan [6]. Shuningdek, V. Zohidov "O'zbek adabiyoti klassiklari" kitobida va bir qator maqolalarida asarning g'oyaviy-badiiy xususiyatlarini tahlil qilgan [4; 18]. E.E. Bertels o'zining sufiylik adabiyotiga bag'ishlangan tadqiqotlarida turkiy didaktik asarlarning, jumladan, "Hibat ul-haqoyiq"ning falsafiy asoslariga to'xtalib o'tgan [3]. M. Nasridinova esa "Ahmad Yugnakiyning "Hibat ul-haqoyiq" asarida inson kamoloti masalasi" mavzusida asarning insonparvarlik g'oyalarini tahlil qilgan [8]. Sh. Bobojonov didaktik adabiyotning ijtimoiy-axloqiy ahamiyatini yoritib berar ekan, "Hibat ul-haqoyiq"ning bu yo'nalishdagi o'rniga alo ...