KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish bo'yicha belgilab bergan vazifalari, xususan, "Raqamli O'zbekiston – 2030" strategiyasi doirasida blokcheyn texnologiyalariga asoslangan investitsiya platformalarining salohiyati tobora ortib bormoqda. Blokcheyn asosidagi markazsizlashtirilgan moliya (DeFi) sektori global miqyosda 2024-yilga kelib 100 milliard dollardan ortiq bozor kapitallashuviga erishdi [1]. O'zbekistonda esa 2023-yilda kripto-aktivlar savdosi hajmi 500 million dollardan oshib, bu sohada mahalliy investorlarning qiziqishi ortib borayotganini ko'rsatmoqda [2]. Bu tendensiya investitsiya jarayonlarini avtomatlashtirish, shaffoflikni oshirish va xavfsizlikni ta'minlashda blokcheyn texnologiyasining o'rni beqiyos ekanligini tasdiqlaydi. Ayniqsa, global iqtisodiy o'zgarishlar sharoitida, an'anaviy moliyaviy institutlarning cheklovlari va markazlashgan tizimlarga bo'lgan ishonchning pasayishi, blokcheyn asosidagi investitsiya platformalariga bo'lgan talabni yanada oshirmoqda. Ushbu mavzu bugungi kunda ayniqsa dolzarb hisoblanadi, chunki blokcheyn texnologiyasi an'anaviy moliyaviy tizimlarning samaradorligini oshirish, xavfsizlikni kuchaytirish va tranzaksiya xarajatlarini kamaytirishda ulkan imkoniyatlarni taqdim etadi. Mavjud moliyaviy tizimlarda investitsiya jarayonlari ko'pincha murakkab, shaffof bo'lmagan va qimmat vositachilik zanjirlarini o'z ichiga oladi. Blokcheyn esa ushbu muammolarga yechim topish orqali investitsiya bozorini demokratlashtirish, kichik va o'rta investorlar uchun yangi imkoniyatlar yaratish, shuningdek, likvidlikni oshirish va aktivlarni tokenizatsiya qilish orqali yangi investitsiya mahsulotlarini taklif etish salohiyatiga ega. Biroq, bu texnologiyalarning huquqiy va me'yoriy asoslari, xavfsizlik risklari va ularni keng miqyosda joriy etish bilan bog'liq amaliy muammolar hali to'liq hal etilmagan bo'lib, bu sohada chuqur ilmiy tadqiqotlar o'tkazishni taqozo etadi. Blokcheyn asosidagi investitsiya platformalari mavzusi jahon miqyosidagi ko'plab olimlar tomonidan faol o'rganilgan. Masalan, Vitalik Buterin (2014) o'zining "Ethereum Whitepaper" asarida aqlli kontraktlar va markazsizlashtirilgan ilovalar konsepsiyasini taqdim etib, blokcheynning moliyaviy sektoridagi salohiyatini ochib berdi [3]. Satoshi Nakamoto (2008) "Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System" ...