KURS ISHI

KIRISH Bugungi kunda O‘zbekiston iqtisodiyotining 45% dan ortig‘i xizmat ko‘rsatish sohasiga to‘g‘ri keladi [1]. Ushbu sektorning barqaror rivojlanishi esa, ayniqsa, ta'lim va madaniyat sohalaridagi kadrlarning malakasi va madaniy-ma'naviy saviyasiga bog‘liq. Jahonda globallashuv jarayonlarining kuchayishi, axborot texnologiyalarining jadal rivojlanishi, shuningdek, ijtimoiy-madaniy o‘zgarishlar ta'sirida yosh avlodni milliy an’analar va qadriyatlar ruhida tarbiyalash masalasi tobora dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Bu jarayonda nutq o‘stirish metodikasi nafaqat bolalarning kommunikativ kompetensiyalarini shakllantirish, balki ularning milliy o‘zligini anglashiga, o‘z madaniyatini hurmat qilishiga va ajdodlar merosini qadrlashiga yordam beruvchi muhim vosita hisoblanadi. O'zbekistonda aynan shu yo‘nalishda olib borilayotgan islohotlar va ta'lim tizimini modernizatsiya qilish jarayonlari ushbu mavzuni tadqiq etish zaruratini kuchaytiradi. Mamlakatda 2024-yilga qadar uzluksiz ta'lim tizimini rivojlantirish konsepsiyasiga muvofiq, ta'lim-tarbiya jarayonlariga milliy qadriyatlarni singdirishga alohida e'tibor qaratilmoqda [2]. Biroq, ushbu yo‘nalishdagi nazariy-amaliy tadqiqotlar hali ham yetarlicha keng qamrovli emas. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi xalqaro va mahalliy miqyosda turli tadqiqotchilar tomonidan tadqiq etilgan. Xususan, jahon miqyosida L.S.Vigotskiyning madaniy-tarixiy nazariyasi [3] inson psixikasining rivojlanishida ijtimoiy va madaniy omillarning rolini ta’kidlash orqali bolalarning milliy qadriyatlarni o‘zlashtirishida muhim nazariy asos yaratgan. A. Maslowning ehtiyojlar ierarxiyasi nazariyasi [4] o‘zlikni anglash va o‘zini namoyon qilish ehtiyojlarini qondirishda madaniy-ma'naviy omillarning ahamiyatini ko‘rsatgan. Shuningdek, P. Bourdieu o‘z "habitus" konsepsiyasi [5] orqali shaxsning ijtimoiy muhit ta'sirida shakllanishini tahlil qilib, milliy qadriyatlarning individual va ijtimoiy darajadagi ta'sirini ochib bergan. Jahon tadqiqotchilari B. Bloom o‘zining taksonomiyasi bilan [6] ta'lim jarayonida turli xil bilish darajalarini shakllantirishda madaniy elementlarning o‘rnini tadqiq etgan. O‘zbekistonda esa, O‘zbekiston Milliy universiteti professori N.A.Rustamboyeva o‘z tadqiqotlarida bolalarni milliy o‘zlikni anglashga yo‘naltirishda folklor materiallaridan foydalanishning samaradorligini ko‘rsatgan [7]. Pedagogika fanlari doktori, profess ...