KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda boshlangʻich taʼlim bosqichida milliy qadriyatlar va anʼanalar orqali tarbiyalash jarayonining metodik asoslarini takomillashtirish bugungi kunda dolzarb vazifalardan biri hisoblanadi. O'zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi maʼlumotlariga koʻra, 2023-2024 oʻquv yilida umumtaʼlim maktablarining boshlangʻich sinflarida 4,5 milliondan ortiq oʻquvchi taʼlim olmoqda [1]. Bu koʻrsatkich har yili oʻrtacha 3-5% ga oʻsib bormoqda [1]. Shunga qaramay, yosh avlodning maʼnaviy-axloqiy qiyofasini shakllantirish, ularda milliy oʻzlikni anglash tuygʻusini mustahkamlash borasida qator metodologik muammolar saqlanib qolmoqda. Xususan, global axborot makonining kengayishi fonida yoshlarda milliy qadriyatlarga nisbatan befarqlik va begonalashuv holatlari kuzatilishi mumkin. Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, boshlangʻich sinf oʻquvchilari orasida milliy bayramlar, urf-odatlar va oilaviy anʼanalar haqidagi bilim darajasi oʻrtacha 65-70% ni tashkil etadi, biroq bu bilimlarning amaliy hayotda qoʻllanishi va qadriyatlarga aylanishi darajasi pastroq, taxminan 50-55% atrofida [2]. Shuningdek, zamonaviy oʻqitish metodologiyalari bilan milliy qadriyatlarni integratsiya qilishda sezilarli kamchiliklar mavjud boʻlib, bu taʼlim mazmunining samaradorligiga salbiy taʼsir koʻrsatadi. Bugungi globallashuv davrida milliy oʻzlikni saqlab qolish va mustahkamlash har qanday jamiyat uchun ustuvor ahamiyat kasb etadi. Ayniqsa, taʼlim tizimining boshlangʻich bosqichida oʻquvchilarning dunyoqarashi, qadriyatlari va axloqiy meʼyorlari shakllanadigan davr hisoblanadi. Shu sababli, milliy qadriyatlar va anʼanalar orqali tarbiyalashning samarali metodik asoslarini ishlab chiqish, mavjud boʻshliqlarni bartaraf etish va taʼlim jarayonini zamon talablari asosida takomillashtirish zarurati tugʻilmoqda. Yosh avlodni milliy ruhda tarbiyalash, ularda vatanparvarlik, insonparvarlik, mehnatsevarlik kabi umuminsoniy va milliy fazilatlarni shakllantirish jamiyatning barqaror rivojlanishi uchun muhim poydevor hisoblanadi [3]. Ushbu tadqiqot aynan shu yoʻnalishdagi metodologik muammolarni hal etishga, boshlangʻich sinflarda tarbiya jarayonining samaradorligini oshirishga qaratilgan amaliy yechimlarni taklif etishga qaratilgan boʻlib, bu boradagi dolzarb ehtiyojlarni qondirishga xizmat qiladi. Mavzuning oʻrganilganlik darajasi xalqaro va mahalliy miqyosdagi olimlar tomon ...