KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida ta'lim sohasiga berilayotgan e'tibor har qachongidan ham yuqori bo'lib, xususan, 2023-yilda davlat byudjetidan ta'lim xarajatlariga 50,5 trillion so'm ajratildi, bu umumiy byudjet xarajatlarining 18,2 foizini tashkil etadi [1]. Boshlangʻich ta’lim bu jarayonda asosiy boʻgʻin hisoblanib, uning sifatini oshirish, oʻquvchilarda milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmatni shakllantirish davlat siyosatining ustuvor yoʻnalishlaridan biridir. Xalq pedagogikasi va islom ta’limotining ijtimoiy-pedagogik gʻoyalarini boshlangʻich ta’limga integratsiya qilish zamonaviy sharoitda oʻquvchilarning nafaqat bilish koʻnikmalarini rivojlantirish, balki ularning ma’naviy-axloqiy kamolotini ta’minlash, milliy oʻzlikni anglash tuygʻusini mustahkamlash uchun muhim ahamiyatga ega. Ushbu integratsiya yosh avlodni kompleks rivojlantirishga qaratilgan boʻlib, ularni jamiyatga foydali, milliy an’analarga sodiq shaxs qilib tarbiyalashga xizmat qiladi [2]. Bugungi kunda globallashuv jarayonlari va axborot texnologiyalarining jadal rivojlanishi yoshlarning qadriyat tizimiga sezilarli ta’sir koʻrsatmoqda. Bu sharoitda milliy oʻziga xoslikni saqlab qolish va mustahkamlash, yosh avlodni ajdodlarimizdan meros qolgan boy ma’naviy-axloqiy qadriyatlar ruhida tarbiyalash zaruriyati yanada ortadi. Boshlangʻich ta’limda oʻzbek xalq pedagogikasi va islom ta’limotining ijtimoiy-pedagogik gʻoyalarini samarali tatbiq etish ushbu chaqiriqlarga javob berishga, oʻquvchilarda vatanparvarlik, insonparvarlik, adolat va bagʻrikenglik kabi fazilatlarni shakllantirishga yordam beradi. Mazkur mavzu nafaqat nazariy jihatdan, balki amaliy nuqtai nazardan ham dolzarb boʻlib, u milliy ta’lim tizimini yanada takomillashtirish va yosh avlod tarbiyasida mavjud boʻshliqlarni toʻldirish imkoniyatini yaratadi [3]. Mavzuning o'rganilganlik darajasi bo'yicha jahon olimlari orasida ko'plab tadqiqotlar olib borilgan. Jumladan, Urie Bronfenbrenner (1979) oʻzining ekologik tizimlar nazariyasida bola rivojlanishida ijtimoiy muhitning, jumladan, madaniy va diniy qadriyatlarning rolini ta’kidlab, oila, maktab va jamoaning oʻzaro ta’sirini chuqur tahlil qilgan [4]. Lev Vygotskiy (1978) esa ijtimoiy-madaniy rivojlanish nazariyasini ishlab chiqib, bolaning bilish jarayonlari ijtimoiy oʻzaro ta’sir va madaniy vositalar, shu jumladan xalq an’analari va diniy tushunchalar orqali shakllanishini isbot ...