KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasida ta’lim islohotlari doirasida boshlang‘ich ta’lim sifatini oshirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Xususan, 2023-yilda umumta’lim maktablarining 1-4-sinf o‘quvchilari soni 3.5 milliondan oshgani holda [1], ularning nafaqat bilim olishlari, balki ma’naviy-axloqiy va ijtimoiy-hissiy jihatdan kamol topishlari ham dolzarb vazifa sanaladi. Maktablarda tarbiyaviy soat mashg‘ulotlari o‘quvchilarning umuminsoniy qadriyatlarni o‘zlashtirishi, vatanparvarlik ruhida tarbiyalanishi va jamiyatga faol integratsiyalashuvi uchun muhim platforma bo‘lib xizmat qiladi. Biroq, mavjud o‘quv dasturlari va metodik qo‘llanmalarda tarbiyaviy soatlarni tashkil etishda zamonaviy pedagogik texnologiyalar va interfaol usullardan foydalanish darajasi yetarli emasligi kuzatiladi [2]. Bugungi kunda boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida axloqiy me’yorlarning shakllanishi, ijtimoiy-emotsional kompetensiyalarning rivojlanishi va tanqidiy fikrlash ko‘nikmalarining mustahkamlanishi jamiyat oldida turgan asosiy vazifalardan biridir. An’anaviy usullarda o‘tkaziladigan tarbiyaviy soatlar ko‘pincha o‘quvchilarning faol ishtirokini ta’minlamay, ularning qiziqishini uyg‘otmayapti [3]. Bu esa, o‘z navbatida, o‘quvchilarda mas’uliyat, o‘z-o‘zini boshqarish, hamdardlik kabi muhim xususiyatlarning shakllanishiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Shuning uchun, tarbiyaviy soat mashg‘ulotlarini tashkil etishda yangi, samarali usul va texnologiyalarni joriy etish, ularni o‘quvchilarning yosh xususiyatlariga moslashtirish dolzarb pedagogik muammo hisoblanadi. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi bo‘yicha xalqaro miqyosda qator tadqiqotlar olib borilgan. Buyuk Britaniyalik tadqiqotchi D. Goleman (1995) o‘zining "Emotsional intellekt" asarida ijtimoiy-emotsional o‘rganish (SEL) nazariyasini ishlab chiqqan va hissiy intellektning shaxs rivojlanishidagi muhim rolini ta’kidlagan [4]. Amerikalik pedagog J. Dewey (1938) progressiv ta’lim nazariyasida o‘quvchilarni faol ishtirok etishga undaydigan, amaliyotga yo‘naltirilgan ta’lim usullarining ahamiyatini asoslab bergan [5]. Finlyandiyalik olim P. Sahlberg (2011) o‘z tadqiqotlarida ta’lim tizimida o‘quvchilarning farovonligi va ijtimoiy ko‘nikmalarini rivojlantirishga qaratilgan amaliyotlarning natijadorligini ko‘rsatib bergan [6]. Shuningdek, kanadalik tadqiqotchi D. Johnson va R. Johnson (1999) kooperativ o‘qitish metodlarining o‘quvch ...