KURS ISHI

KIRISH Bugungi kunda jahon iqtisodiyoti raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi bilan bog'liq bo'lib, global raqamli iqtisodiyot hajmi 2023-yilga kelib 15,5 trillion AQSh dollaridan oshib, 2027-yilga qadar esa 24,3 trillion AQSh dollariga yetishi prognoz qilinmoqda [1]. O'zbekistonda ham raqamli iqtisodiyot ulushi yalpi ichki mahsulotda 2022-yilda 6,2 foizni tashkil etgan bo'lsa, 2030-yilga kelib bu ko'rsatkichni 10 foizdan oshirish rejalashtirilgan [2]. Ushbu shiddatli o'zgarishlar boshqaruv faoliyatini raqamlashtirishning dolzarbligini yanada kuchaytiradi, chunki raqamli texnologiyalarni joriy etish tashkilotlarning raqobatbardoshligini oshirish, operatsion samaradorlikni ko'tarish va yangi biznes modellarini yaratish uchun zaruriy shart hisoblanadi. Raqamlashtirish jarayonini sust olib borayotgan yoki mavjud texnologiyalardan samarali foydalana olmayotgan korxonalarda esa samaradorlikning pasayishi, resurslardan oqilona foydalana olmaslik va bozor tendensiyalariga moslasha olmaslik kabi muammolar yuzaga kelishi mumkin. Shuning uchun, boshqaruv faoliyatini raqamlashtirish orqali samaradorlikni oshirish masalalarini chuqur o'rganish va amaliy tavsiyalar ishlab chiqish bugungi kunning muhim vazifalaridan biridir. Boshqaruv faoliyatini raqamlashtirish va uning samaradorlikka ta'siri bo'yicha tadqiqotlar xalqaro miqyosda keng ko'lamda olib borilmoqda. Masalan, Klaus Schwab (2016) "To'rtinchi sanoat inqilobi" asarida raqamlashtirishning iqtisodiyot va jamiyatga ta'sirini keng tahlil qilib, transformatsiya jarayonlarining muhimligini ta'kidlagan [3]. Erik Brynjolfsson va Endryu MakAfi (2014) o'zlarining "Ikkinchi mashina davri" kitobida raqamli texnologiyalar, ayniqsa sun'iy intellekt va avtomatlashtirishning ishlab chiqarish va mehnat bozoriga ta'sirini ko'rsatib o'tgan [4]. Michael Porter (2011) "Raqamli strategiya" bo'yicha o'z ishlarida raqamli texnologiyalarni biznes strategiyasiga integratsiya qilishning afzalliklarini tahlil qilgan va raqamli platformalarning qiymat yaratishdagi rolini yoritgan [5]. Shuningdek, Erik S. Ries (2011) "Lean Startup" (Kamxarj ish boshlash) tamoyillarini ishlab chiqib, raqamli dunyoda tezkor va moslashuvchan rivojlanish usullarini taklif etgan [6]. O'zbekistonda ham raqamlashtirishga oid tadqiqotlar faollashmoqda. Professor Q. N. Narimonov (2021) O'zbekistonda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishning huquqiy-normativ me ...