KURS ISHI

KIRISH 2023-yilda jahon strategik menejment konsalting bozori 305 milliard dollardan oshgani va yillik o‘rtacha 7.5% o‘sish sur’atini namoyish etishi kutilayotgani [1] strategik rejalashtirishning korxonalarning barqaror rivojlanishidagi fundamental rolini tasdiqlaydi. O‘zbekistonda esa, 2023-yil yakuni bo‘yicha sanoat mahsuloti hajmi 679.5 trillion so‘mga yetib, o‘sish sur’ati 5.5% ni tashkil etgan bo‘lsa-da [2], ko‘plab mahalliy korxonalar global raqobat muhitida samarali ishlash, innovatsiyalarni joriy etish va uzoq muddatli maqsadlarga erishishda qiyinchiliklarga duch kelmoqda. Xususan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-sonli Farmoniga asosan, mamlakat yalpi ichki mahsulotini 2030-yilga qadar 160 milliard dollarga yetkazish [3] kabi ulkan strategik maqsadlar qo‘yilgan bo‘lib, bu maqsadlarga erishishda har bir korxonaning samarali strategik rejalashtirish tizimi muhim ahamiyat kasb etadi. Aksariyat korxonalarda esa strategik rejalashtirish jarayonlari yetarli darajada tizimli emasligi, natijalarning aniq KPI (Key Performance Indicators) asosida baholanmasligi va uzoq muddatli rivojlanishning moliyaviy asoslarining zaifligi kuzatilmoqda. Bugungi shiddatli o‘zgaruvchan global iqtisodiyot sharoitida, jumladan, geosiyosiy keskinliklar, texnologik inqiloblar va iste’molchilar talablarining tezkor o‘zgarishi fonida korxonalarning strategik rejalashtirish tizimini takomillashtirish nafaqat uzoq muddatli barqarorlikni ta’minlash, balki raqobatbardoshlikni oshirishning asosiy omiliga aylanmoqda. O‘zbekiston korxonalari uchun bu masalaning dolzarbligi, ayniqsa, bozor iqtisodiyoti tamoyillariga o‘tish jarayonida va xalqaro bozorlarga integratsiyalashuv sharoitida yanada ortmoqda. Mavjud muammolar qatoriga strategik maqsadlarning noaniqligi, ichki va tashqi muhit tahlilining chuqur olib borilmasligi, moliyaviy imkoniyatlar bilan strategik rejalarning uyg‘unlashmasligi, xodimlar strategik jarayonlarga yetarlicha jalb etilmasligi hamda qabul qilingan strategiyalarning amaliyotga tatbiq etilishi va monitoring mexanizmlarining zaifligi kiradi. Ushbu muammolarni hal etish, korxonaning uzoq muddatli rivojlanish samaradorligini oshirish va barqaror o‘sishini ta’minlash ushbu tadqiqotning asosiy vazifasidir. Strategik rejalashtirish sohasida jahon miqyosida ko‘plab olimlar tomonidan chuqur tadqiqotlar olib borilgan. Igor Ansoff (1965) "K ...