KURS ISHI

KIRISH Bozor infratuzilmasi zamonaviy iqtisodiyotning fundamental ustunlaridan biri hisoblanib, uning samarali faoliyat ko'rsatishi tovarlar va xizmatlar harakatini tezlashtiradi, tranzaksiya xarajatlarini kamaytiradi hamda iqtisodiy o'sishni rag'batlantiradi. O'zbekistonda yalpi ichki mahsulotning (YaIM) 2023 yilda 6% o'sishi [1] va elektron tijorat aylanmasining 2022 yilda 14,8 trillion so'mdan 2023 yilda 23 trillion so'mga yetishi [2], shuningdek, tovar ayirboshlash hajmining 2023 yilda qariyb 60 milliard dollarni tashkil etishi [3] iqtisodiyotda bozor mexanizmlarining ahamiyatini ko'rsatadi. Biroq, Jahon bankining Logistika samaradorlik indeksi (LPI) bo'yicha O'zbekistonning 2023 yilda 179 mamlakat orasida 99-o'rinni egallashi [4] mamlakat logistika va infratuzilma sohasida hali ham sezilarli rivojlanish imkoniyatlari mavjudligini bildiradi. Bu ko'rsatkichlar iqtisodiyotda bozor infratuzilmasining nafaqat mavjudligi, balki uning sifati va samaradorligi ham hal qiluvchi rol o'ynashini yaqqol ko'rsatadi. Shu sababli, bozor infratuzilmasini kompleks tahlil qilish va uni rivojlantirish yo'nalishlarini aniqlash hozirgi sharoitda katta amaliy va nazariy ahamiyat kasb etadi. Ushbu mavzuning dolzarbligi, O'zbekistonning jahon iqtisodiyotiga integratsiyalashuvi jarayonida bozor infratuzilmasining rolini yanada oshirish zaruriyati bilan belgilanadi. Mamlakat iqtisodiyotini diversifikatsiya qilish, xorijiy investitsiyalarni jalb etish va eksport salohiyatini oshirish uchun raqobatbardosh bozor infratuzilmasi zarur. Ayni paytda, O'zbekistonda raqamli infratuzilmani rivojlantirishga qaratilgan harakatlar, jumladan, keng polosali internet tarmog'ining 2023 yilda aholi qamrovini 90% ga yetkazish rejalari [5] va elektron hukumat xizmatlaridan foydalanish ko'rsatkichining ortishi [6] bu sohadagi muvaffaqiyatlarni ko'rsatmoqda. Biroq, moliya bozorlarining chuqurligini oshirish, transport va logistika zanjirlarining samaradorligini yaxshilash, shuningdek, institutsional muhitni mustahkamlash kabi masalalar hali ham dolzarb muammolar sirasiga kiradi. Mazkur muammolarni hal etish, iqtisodiy o'sishni ta'minlash va aholi farovonligini oshirish uchun bozor infratuzilmasini tizimli ravishda takomillashtirish zarur. Bu esa mavzuni chuqur ilmiy tadqiq etishni taqozo etadi. Bozor infratuzilmasi va uning iqtisodiyotdagi roli masalasi iqtisodiy nazariya va amaliyotda ko'plab xorij ...