KURS ISHI

KIRISH Bozor iqtisodiyotiga o‘tish davri nafaqat iqtisodiy, balki siyosiy, ijtimoiy va madaniy sohalarda ham chuqur o‘zgarishlarni talab etuvchi murakkab jarayondir. O‘zbekiston Respublikasi mustaqillikni qo‘lga kiritganidan so‘ng, markazlashgan rejalashtirish tizimidan bozor iqtisodiyotiga izchil o‘tish yo‘lini tanladi. Ushbu o‘tish davri mamlakat iqtisodiyotining barqaror rivojlanishini ta’minlash, aholi turmush darajasini oshirish, xalqaro iqtisodiy munosabatlarga integratsiyalashish kabi strategik maqsadlarni ko‘zda tutadi. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va Moliya vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda mamlakat yalpi ichki mahsuloti (YIM) 7,8% ga o‘sgan bo‘lib, bu ko‘rsatkich bozor islohotlarining dastlabki ijobiy natijalaridan dalolat beradi [1]. Xususan, xususiy sektorning YIMdagi ulushi 82% ga yetgani bozor munosabatlarining chuqurlashib borayotganini ko‘rsatadi [2]. To‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar hajmi 2023-yilda 9,8 milliard dollarni tashkil etdi [3], bu esa mamlakatning investitsion jozibadorligini oshirishga qaratilgan sa’y-harakatlar samarasidir. Shuningdek, O‘zbekiston tashqi savdo aylanmasi 2023-yilda 62,6 milliard dollarga yetib, 2022-yilga nisbatan 20,4% ga o‘sishni qayd etdi [4]. Bu raqamlar mamlakatning bozor iqtisodiyoti tamoyillari asosida jahon iqtisodiyoti bilan integratsiyalashuv jarayonining jadallashganligini namoyish etadi. Ushbu kurs ishi O‘zbekistonning bozor iqtisodiyotiga o‘tish jarayonining o‘ziga xos xususiyatlari, uning nazariy-metodologik asoslari, xalqaro tajriba tahlili va kelajakdagi rivojlanish strategiyalarini chuqur o‘rganishga qaratilgan. Mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishida hali ham to‘liq hal etilmagan qator muammolar mavjud. Jumladan, tadbirkorlik subyektlari uchun ma’muriy to‘siqlarni kamaytirish, inflyatsiya darajasini maqbul darajada ushlab turish (2023-yilda 9,2% [5]), korrupsiya xavfini minimallashtirish, raqobat muhitini yanada rivojlantirish, shuningdek, ishchi kuchini modernizatsiya qilingan bozor talablariga moslashtirish kabi masalalar dolzarbligini saqlab qolmoqda. Global iqtisodiy notinchliklar, resurslarga bo‘lgan talabning o‘zgarishi va texnologik inqiloblar sharoitida O‘zbekistonning barqaror rivojlanishi uchun bozor islohotlarini izchil davom ettirish va ularning samaradorligini oshirish zarurati tobora ortib bormoqda. Shu bois, ushbu kurs ishi ushbu murakkab jarayo ...