KURS ISHI

KIRISH Bugungi kunda global ta'lim texnologiyalari bozori hajmi 2023-yilda 280 mlrd dollardan oshib, 2027-yilga qadar yillik o‘rtacha 15% o‘sish sur'ati bilan 400 mlrd dollardan ortiq prognoz qilinmoqda [1]. O‘zbekistonda ham raqamli ta'lim platformalaridan foydalanish ko‘rsatkichi so‘nggi ikki yilda 50% ga yetdi [2]. Bu raqamlar sun'iy intellekt (AI) va katta til modellari (LLM), xususan ChatGPT kabi texnologiyalarning ta'lim jarayonlariga integratsiyalashuvi nafaqat global, balki mahalliy miqyosda ham tobora muhim ahamiyat kasb etayotganini ko‘rsatadi. Ta'lim jarayonlarini boshqarishda bunday innovatsion vositalarning imkoniyatlaridan samarali foydalanish o‘quv jarayonini optimallashtirish, o‘qituvchilar mehnatini yengillashtirish va o‘quvchilarning individual ehtiyojlariga moslashuvchan ta'limni ta'minlash kabi dolzarb muammolarni hal etishga qaratilgan. Ushbu texnologiyalar ilg'or pedagogik yondashuvlarni qo‘llash, o‘quv materiallarini differentsiatsiyalash va baholash tizimini takomillashtirish uchun yangi imkoniyatlar yaratadi, biroq ularning ta'lim tizimida to‘laqonli tatbiq etilishi uchun nazariy va amaliy masalalar haligacha to‘liq o‘z yechimini topganicha yo‘q. Mazkur kurs ishida ChatGPT va boshqa AI yo'nalishidan darslarni boshqarishning zamonaviy nazariy-metodologik asoslari va amaliy jihatlari o'rganiladi. Xususan, I-bobda ushbu texnologiyalarning ta'limdagi o'rni, xalqaro va mahalliy tajribalar tahlili hamda O'zbekiston kontekstidagi dolzarb muammolar ko'rib chiqiladi. II-bobda esa ChatGPT va AI dan darslarni boshqarishni optimallashtirish bo'yicha amaliy tadqiqotlar olib borilib, risk tahlili, moliyaviy asoslash va kelajakdagi strategik rejalarni ishlab chiqishga qaratilgan tavsiyalar beriladi. Ushbu tadqiqot, ta'lim sohasida AI texnologiyalaridan foydalanish bo'yicha mavjud ilmiy bo'shliqlarni to'ldirishga, jumladan, O'zbekiston ta'lim tizimining o'ziga xos sharoitlariga mos keladigan samarali boshqaruv mexanizmlarini taklif etishga qaratilgan. ChatGPT va AI texnologiyalarining ta'limga integratsiyalashuvi bo'yicha jahon miqyosida qator ilmiy izlanishlar olib borilgan. Masalan, professor-o'qituvchi J.B. (2021) o'z tadqiqotlarida sun'iy intellektning o'quv jarayonini shaxsiylashtirishdagi rolini tahlil qilib, adaptiv o'quv tizimlarining samaradorligini [3]. Tadqiqotchi A.K. (2020) esa mashina o'rganish algoritmlaridan foydalangan holda o'qu ...