KURS ISHI

KIRISH Microsoft PowerPoint dasturi dastlab 1987-yilda chiqarilgan va o'shandan beri taqdimot tayyorlash vositalari slaydlarni oddiy matn va rasm to'plamidan harakatlanuvchi, foydalanuvchi harakatiga javob beradigan multimedia mahsulotiga aylantirdi [9]. Bugungi kunda Google Slides bulutli muharrir sifatida Google Workspace tarkibida, LibreOffice Impress esa The Document Foundation tomonidan ishlab chiqilgan ochiq kodli paketda taqdim etiladi [4][5]. Natijada animatsiya, o'tish effekti, trigger va gipermurojaat kabi imkoniyatlar maktab o'quvchisi uchun ham, o'qituvchi uchun ham amalda mavjud bo'ldi, biroq ularni maqsadli o'rgatish metodikasi bu texnik imkoniyatlardan orqada qolmoqda. Mavzuning ahamiyati shundaki, "Raqamli O'zbekiston – 2030" strategiyasi va "Ta'lim to'g'risida"gi Qonun raqamli ko'nikmalarni shakllantirishni ta'lim tizimining vazifalari qatorida ko'rib chiqadi [11][12]. Informatika darslarida taqdimot mavzusi odatda dastur menyusini ketma-ket ko'rsatish bilan cheklanadi: o'quvchi effektni qo'llashni biladi, ammo uni qachon va nima uchun qo'llashni anglamaydi. Natijada slaydlar ortiqcha harakat bilan to'lib, kognitiv yuklama oshadi, aniq didaktik maqsadga xizmat qilmaydigan bezak paydo bo'ladi. Dasturlarning o'zaro farqi, maktablardagi texnik jihozlar turlichaligi va o'quvchilar tayyorgarligidagi tafovut ham hal etilmagan: qaysi dasturni tanlash, mashg'ulotni qanday bosqichlarga bo'lish, natijani qanday baholash masalalari bo'yicha yagona metodik tizim shakllanmagan. Multimedia ta'limining kognitiv nazariyasini R. Mayer ishlab chiqqan; u o'z asarlarida matn, tasvir va ovozni uyg'unlashtirishning o'rganishga ta'sirini tizimli o'rgangan [8]. Shu muallifning ilmiy bilimlarni amaliyotda qo'llashga bag'ishlangan ishi va hamkasblari bilan tuzilgan to'plami multimedia tamoyillarini turli o'quv sharoitlariga tatbiq etish yo'llarini tahlil qiladi [6][7]. R. Klark va R. Mayer elektron o'qitish materiallarini loyihalashda ilmiy asoslangan tavsiyalar taklif qilgan, jumladan, ortiqcha bezakni cheklash va ko'rgazmani mazmunga bo'ysundirish g'oyasini ilgari surgan [3]. J. Sweller, P. Ayres va S. Kalyuga kognitiv yuklama nazariyasini rivojlantirib, o'quv materialining tuzilishi xotira imkoniyatlariga qanday mos kelishini tahlil qilgan [16]. Taqdimot dizayni amaliyoti bo'yicha G. Reynolds soddalik va vizual ravshanlikka asoslangan yondashuvni taklif qilgan ...