KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida transport infratuzilmasini rivojlantirish davlat siyosatining ustuvor yo'nalishlaridan biri bo'lib, avtomobil yo'llari qurilishi va rekonstruksiyasiga yo'naltirilgan investitsiyalar hajmi izchil oshib bormoqda. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi "2022-2026-yillarga mo'ljallangan Yangi O'zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to'g'risida"gi PF-60-sonli Farmonida belgilanganidek, 2022-2026-yillarda jami 10 ming kilometr avtomobil yo'llarini qurish va rekonstruksiya qilish rejalashtirilgan bo'lib, bu jarayon uchun 20 milliard AQSH dollaridan ortiq investitsiya jalb etilishi ko'zda tutilgan [1]. Jahon banki hisobotlariga ko'ra, 2023-yilda dunyo bo'ylab yirik infratuzilma loyihalariga kiritilgan sarmoya 3,5 trillion AQSH dollarini tashkil etgan, shundan 25% dan ortig'i chiziqli inshootlar qurilishiga yo'naltirilgan [2]. O'zbekiston Respublikasi Statistika agentligining 2023-yilgi ma'lumotlariga ko'ra, mamlakatimizda yillik yo'l qurilishi ishlari hajmi so'nggi besh yilda o'rtacha 12% ga o'sgan bo'lib, sifatli va xavfsiz yo'llar tarmog'ini yaratishga bo'lgan talab ortib bormoqda [3]. Bu esa loyiha-qidiruv ishlarining aniqligi va samaradorligini ta'minlashda geodezik ishlarning fundamental rolini yaqqol ko'rsatib turibdi. Chiziqli inshootlar, xususan avtomobil yo'llarining qurilishi jarayonida geodezik ishlarni to'g'ri loyihalash va amalga oshirish, nafaqat loyihaning moliyaviy-iqtisodiy samaradorligini, balki inshootning ekspluatatsion xavfsizligi va uzoq muddatliligini ham ta'minlovchi hal qiluvchi omil hisoblanadi. An'anaviy geodezik loyihalash usullari ko'pincha vaqt talab qiluvchi, mehnat sarfi yuqori va xato qilish ehtimoli kattaroq bo'lgan jarayonlarni o'z ichiga oladi. Zamonaviy texnologiyalar, jumladan, Global Navigatsiya Sun'iy Yo'ldosh Tizimlari (GNSS), Lazer Nurlarini Aniqlash va Masofani O'lchash (LiDAR) va Qurilish Ma'lumotlarini Modellashtirish (BIM) tizimlarining joriy etilishi qurilish jarayonlarining aniqligini aniq miqdorda yaxshilash imkonini beradii mumkin, bu esa qurilish muddatlarini o'rtacha 15-20% ga qisqartirish va material sarfini 5-10% ga kamaytirish imkonini beradi [4]. Biroq, ushbu innovatsion yondashuvlarni O'zbekiston sharoitiga moslashtirish, me'yoriy-huquqiy bazani takomillashtirish va mutaxassislarni tayyorlashda qator dolzarb muammolar mavjud bo'lib, bu kurs ishi mazku ...