KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasida jinoyatchilikka qarshi kurashish tizimining raqamli transformatsiyasi izchil davom etmoqda. O'zbekiston Respublikasi Statistika agentligining 2023-yilgi ma'lumotlariga ko'ra, kiberjinoyatlar soni yildan yilga 18% ga o'sib, umumiy jinoyatlarning 7.2% ini tashkil etmoqda [1]. Global miqyosda esa sun'iy intellekt (SI) bozorining hajmi 2023-yilda 200 milliard dollardan oshib, 2030-yilga borib 1.8 trillion dollarga yetishi prognoz qilinmoqda [2]. Bu o'sish tendentsiyasi SI texnologiyalarining turli sohalarda, jumladan huquqni muhofaza qilish organlari faoliyatida ham tobora muhim rol o'ynashini ko'rsatadi. Dastlabki tergov bosqichida to'planadigan ma'lumotlar hajmi shunchalik kattaki (Big Data), ularni an'anaviy usullar bilan tahlil qilish va samarali ishlov berish cheklangan imkoniyatlarga ega. Ayniqsa, tergov jarayonlarini optimallashtirish, dalillar tahlilining tezligi va aniqligini oshirish, shuningdek, inson omili bilan bog'liq xatolarni minimallashtirish zarurati, ushbu texnologiyalarni qo'llashni strategik ahamiyatga ega vazifaga aylantiradi. Shu sababli, dastlabki tergovni tamomlash bosqichida SI va Big Data algoritmlarining integratsiyasi jinoyatchilikka qarshi kurash samaradorligini oshirishda yangi ufqlarni ochishi mumkin. Bugungi kunda huquqni muhofaza qilish sohasida SI va Big Data algoritmlarini qo‘llash masalasi dolzarb bo‘lib qolmoqda, chunki jinoyatchilikning tobora murakkablashib borayotgan shakllari, ayniqsa kiberjinoyatlar va transmilliy jinoyatlarning ko‘payishi, tezkor va aniq qarorlar qabul qilishni talab etadi. An'anaviy tergov usullari ko'pincha ma'lumotlarning haddan tashqari ko'pligi, ularning turli manbalarda tarqoq joylashuvi va tahlil qilish uchun zarur bo'lgan vaqt cheklovlari tufayli samarasiz bo'lib qolishi mumkin. Jinoyatlarni ochishda dalillar bazasini tizimlashtirish, shubhali harakatlar va aloqalarni avtomatik tarzda aniqlash, gumonlanuvchilar doirasini qisqartirish, shuningdek, jinoyat profilini yaratishda SI va Big Data texnologiyalari katta yordam bera oladi. Shu bilan birga, O'zbekistonda ushbu innovatsion yondashuvlarni huquqiy va amaliy jihatdan integratsiya qilishda qator muammolar mavjud. Bularga texnik infratuzilmaning yetishmasligi, kadrlar malakasining oshirilishi zarurati va mavjud qonunchilikni yangi texnologiyalar talablariga moslashtirish kabi masalalar kiradi. Ushbu muammolar ...