KURS ISHI

KIRISH Diqqat yetishmovchiligi sindromi (DYS) bolalar va o'smirlar psixikasini o'rganishda dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. Ushbu sindrom ko'pincha o'quv jarayonidagi qiyinchiliklar, xulq-atvordagi o'zgarishlar va ijtimoiy moslashuv muammolari bilan namoyon bo'ladi, bu esa o'z navbatida ta'lim samaradorligiga salbiy ta'sir ko'rsatadi. Zamonaviy ta'lim tizimi shaxsga yo'naltirilgan yondashuvni talab etar ekan, DYS bo'lgan bolalarga individual yondashish va ularning o'quv ehtiyojlarini qondirish masalasi alohida ahamiyat kasb etadi. Shu bois, ushbu muammoni har tomonlama o'rganish va unga samarali yechimlar topish pedagogika va psixologiya sohasida muhim vazifa sanaladi. Mazkur mavzuning dolzarbligi shundaki, DYS ga ega bolalar sonining ortib borayotgani ta'lim muassasalari oldiga yangi talablarni qo'ymoqda. Diqqat yetishmovchiligi o'quvchilarda o'zlashtirishdagi pasayish, intizomsizlik, tengdoshlari bilan munosabatlardagi qiyinchiliklar kabi bir qator muammolarga olib keladi. Bugungi kunda mavjud ta'lim tizimida DYS bo'lgan bolalarga qaratilgan maxsus pedagogik-psixologik yondashuvlar va metodikalar yetarli darajada rivojlanmagan bo'lib, bu ularning to'laqonli rivojlanishiga to'siq bo'lmoqda. Shu sababli, DYS ni aniqlash, korreksiya qilish va ta'lim jarayoniga integratsiya qilish bo'yicha samarali mexanizmlarni ishlab chiqishga ehtiyoj sezilmoqda. Diqqat yetishmovchiligi sindromi muammosi xorijiy va mahalliy adabiyotlarda ko'plab tadqiqotlarga mavzu bo'lgan. Masalan, R.A. Barkley o'zining "Attention-Deficit Hyperactivity Disorder: A Handbook for Diagnosis and Treatment" asarida DYS ning diagnostikasi va davolash usullarini chuqur tahlil qilgan [15]. American Psychiatric Association tomonidan nashr etilgan "Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders" [14] va World Health Organization tomonidan ishlab chiqilgan "International Classification of Diseases (ICD-11)" [19] kabi xalqaro standart hujjatlarda DYS ning tasnifi va diagnostik mezonlari batafsil yoritilgan. Rossiyalik olimlardan I.E. Averina bolalarda psixik rivojlanish buzilishlarini diagnostika qilish masalalarini o'rgangan [1], L.F. Burlachuk esa psixodiagnostikaning nazariy va amaliy jihatlarini bayon qilgan [2]. G.S. Dementyeva bolalardagi diqqat yetishmovchiligi va giperaktivlik sindromi muammolariga e'tibor qaratgan [4], V.V. Zaxarova maktabgacha yoshdagi bolalarda diqqatning xusu ...