KURS ISHI

KIRISH Neft va gaz sanoati global energetika sektorining lokomotivi hisoblanib, uning umumiy hajmi 2023-yilda 4,5 trillion AQSH dollarini tashkil etdi, prognozlarga koʻra 2030-yilga borib bu koʻrsatkich 5,8 trillion dollarga yetishi kutilmoqda [1]. Ushbu ulkan bozorning asosiy harakatlantiruvchi kuchlaridan biri ekspluatatsion burgʻulash ishlaridir, chunki xomashyo zaxiralarini aniqlash va oʻzlashtirish aynan shu jarayon orqali amalga oshiriladi. Oʻzbekiston Respublikasi geologiya va mineral resurslar vazirligi ma’lumotlariga koʻra, mamlakatimizda neft va gaz qazib olish hajmlari soʻnggi besh yilda oʻrtacha 7% ga oshgan boʻlsa-da [2], Dukansoy kabi istiqbolli uchastkalarda ekspluatatsion burgʻulash samaradorligini oshirish masalasi hali ham dolzarb boʻlib qolmoqda. Global miqyosda burgʻulash operatsiyalarining umumiy xarajatlaridagi burgʻulash suyuqliklari ulushi 15-20% ni tashkil etadi, bu esa ularning texnologik samaradorligiga bevosita ta’sir koʻrsatadi [3]. Shu sababli, Dukansoy uchastkasida ekspluatatsion burgʻulash ishlarini texnika va texnologiyalarini takomillashtirish orqali ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish va resurslardan foydalanish samaradorligini oshirish muhim strategik ahamiyat kasb etadi. Ushbu mavzuning dolzarbligi, Oʻzbekistonning energetika mustaqilligini ta’minlash va uglevodorod resurslaridan samarali foydalanish strategiyasi bilan bevosita bogʻliqdir. Dunyo boʻylab neft va gazga boʻlgan talabning barqaror oʻsishi sharoitida, yangi konlarni oʻzlashtirish va mavjudlarini optimallashtirish zarurati ortib bormoqda. Dukansoy uchastkasi kabi yangi geologik-texnologik sharoitlarga ega hududlarda ekspluatatsion burgʻulash ishlarini zamonaviy texnika va ilgʻor texnologiyalar asosida olib borish, nafaqat xarajatlarni qisqartiradi, balki atrof-muhitga ta’sirni minimallashtirish, quduqning mahsuldorlik muddatini uzaytirish va resurslarni oʻzlashtirish koeffitsientini oshirish imkonini beradi. Ayni damda, Dukansoyda burgʻulash operatsiyalarini amalga oshirishda ba’zi texnologik va iqtisodiy muammolar kuzatilmoqda, jumladan, yuqori burgʻulash muddatlari, burgʻulash asbob-uskunalarining tez eskirishi va burgʻulash suyuqliklarining optimal boʻlmagan tarkibi kabi omillar umumiy xarajatlarning oʻrtacha 10-12% ga ortishiga olib kelmoqda [5]. Shuning uchun, ushbu muammolarni kompleks tahlil qilish va ularning yechimlarini taklif etish, Dukansoy ...