KURS ISHI

KIRISH Soʻnggi besh yilda O‘zbekistonda san’at va madaniyat sohasiga ajratilgan davlat budjeti mablag‘lari o‘rtacha 20-25% ga oshgani kuzatildi, shu bilan birga, madaniyat markazlari va ta’lim muassasalarida estetik ta’lim dasturlarining joriy etilishi 15% ga o‘sdi [1]. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Ta’lim, Fan va Madaniyat masalalari bo‘yicha tashkiloti (UNESCO) hisobotiga ko‘ra, global miqyosda estetik tarbiyaga e’tibor beriladigan mamlakatlarda o‘quvchilarning akademik ko‘rsatkichlari 10-15% ga yaxshilanib, ularda ijodiy fikrlash va muammolarni hal qilish qobiliyati 20% ga oshadi [2]. Bugungi kunda yosh avlodning har tomonlama barkamol shaxs bo‘lib voyaga yetishida nafaqat intellektual salohiyat, balki estetik dunyoqarashning shakllanishi ham muhim o‘rin tutadi. Mamlakatimizda yoshlarning estetik didini rivojlantirishga qaratilgan dasturlar va loyihalar soni yil sayin ortib bormoqda, biroq bu borada amalga oshirilishi lozim bo‘lgan ishlar ko‘lami ham kengayib bormoqda [3]. Zamonaviy jamiyatda texnologiyaning jadal rivojlanishi va globallashuv jarayonlari shaxsning estetik idrokini o‘zgartirib yubormoqda, bu esa uning madaniy va ma’naviy qadriyatlarga munosabatida jiddiy muammolarni keltirib chiqarmoqda. Estetik tarbiyaning sustligi yoshlarda iste’molchilik psixologiyasining kuchayishiga, milliy madaniyatdan uzoqlashishga va ijodiy salohiyatning pasayishiga olib kelishi mumkin [4]. Ushbu kurs ishi aynan shunday muammolarni chuqur tahlil qilib, estetik tarbiyaning samaradorligini oshirishga qaratilgan innovatsion vositalarni va strategik yechimlarni taklif etish orqali dolzarb ehtiyojni qondirishni maqsad qilgan. Ushbu tadqiqot, shuningdek, shaxsda go‘zallikka intilish, uni idrok etish va yaratish qobiliyatini rivojlantirish orqali, jamiyatning umumiy madaniy va ma’naviy darajasini yuksaltirishga hissa qo‘shish imkoniyatini taqdim etadi [5]. Estetik tarbiya muammolari dunyo miqyosida ko‘plab olimlar tomonidan o‘rganilgan. Masalan, amerikalik pedagog-psixolog J. Dyui (1934) o‘z tadqiqotlarida estetik tajribaning ta’limdagi ahamiyatini ko‘rsatib, san’atning shaxs rivojlanishidagi integrativ rolini ta’kidlagan [6]. Shuningdek, nemis faylasufi G. Gadamer (1960) san’at asarlarini tushunish jarayonida gerenevtik yondashuvni ishlab chiqib, estetik idrokning sub’ektiv va intersub’ektiv jihatlarini tahlil qilgan [7]. Britaniyalik estetik nazariyachi A. Etki ...