KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida so'nggi yillarda amalga oshirilayotgan iqtisodiy islohotlar natijasida mamlakat iqtisodiyotining barqaror o'sish sur'atlari kuzatilmoqda. Xususan, 2023-yilda yalpi ichki mahsulot (YaIM) o'sish sur'ati 6.0% ni tashkil etdi [1]. Ushbu o'sish dinamikasida investitsiyalarning ulushi beqiyosdir. O'zbekistonda 2023-yilda asosiy kapitalga kiritilgan investitsiyalar hajmi 380 trillion so'mdan oshib, YaIMga nisbatan 30.6% ga yetdi [2]. Jumladan, to'g'ridan-to'g'ri xorijiy investitsiyalar (TXXI) hajmi 2023-yilda 9.8 milliard dollarni tashkil etdi, bu esa 2022-yilga nisbatan 15% ga o'sishni anglatadi [3]. Mazkur ko'rsatkichlar iqtisodiyotning modernizatsiya qilinishi, yangi ishlab chiqarish quvvatlarining ishga tushirilishi va xizmat ko'rsatish sohasining rivojlanishiga bevosita ta'sir ko'rsatmoqda. Global miqyosda esa, Birlashgan Millatlar Tashkilotining Savdo va Taraqqiyot Konferensiyasi (UNCTAD) ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda global investitsiyalar hajmi 1.3 trillion dollarni tashkil etib, rivojlanayotgan mamlakatlarga yo'naltirilgan investitsiyalar umumiy hajmining 54% ini tashkil etdi [4]. Bu holat faol investitsiya siyosatini olib borish nafaqat milliy, balki global iqtisodiy jarayonlardagi raqobatbardoshlikni oshirishda ham fundamental ahamiyatga ega ekanligini ko'rsatadi. Bugungi kunda jahon iqtisodiyotida ro'y berayotgan geosiyosiy o'zgarishlar, global savdo urushlari va texnologik inqilob sharoitida har bir mamlakat o'z iqtisodiyotining barqaror o'sishini ta'minlashga intilmoqda. Faol investitsiya siyosati aynan shu maqsadga erishishning muhim instrumentlaridan biri hisoblanadi. Biroq, ushbu siyosatni amalga oshirishda qator muammolar mavjud. Xususan, investitsion loyihalarni moliyalashtirish manbalarini diversifikatsiya qilish, investitsiya muhitini yanada yaxshilash, yuqori qo'shimcha qiymatli tarmoqlarga investitsiyalarni jalb etish, shuningdek, investitsiyalarning iqtisodiyotga multiplikator ta'sirini maksimal darajada oshirish kabi masalalar dolzarbligini saqlab qolmoqda. Bundan tashqari, innovatsion investitsiyalarning ulushini oshirish va investitsion risklarni boshqarish mexanizmlarini takomillashtirish zarurati ham ushbu mavzuning ahamiyatini oshiradi. Shu sababli, faol investitsiya siyosatining iqtisodiyotning barqaror o'sishga ta'sirini chuqur tahlil qilish va uning samaradorligini oshirish bo'yicha ilmiy asosl ...