KURS ISHI

KIRISH Jahon bozorida vizual dasturlash va geometrik chizmalarni yaratishga mo‘ljallangan dasturiy ta’minotlar segmenti so‘nggi yillarda jadal rivojlanmoqda. Masalan, 2023-yilda global CAD (Computer-Aided Design) dasturlari bozori hajmi 11.2 milliard dollarni tashkil etdi va 2028-yilga borib bu ko‘rsatkich 16.7 milliard dollarga yetishi prognoz qilinmoqda, bu esa yillik o‘rtacha 7.7% o‘sishni anglatadi [1]. O‘zbekistonda ham IT-sektorining umumiy hajmi so‘nggi besh yilda sezilarli darajada oshib, 2023-yilda 500 million dollardan oshdi, shundan dasturiy ta’minot ishlab chiqarish ulushi 35% ga yaqinlashdi [2]. Ayniqsa, muhandislik, arxitektura, dizayn va ta’lim sohalarida vizual dasturlar va geometrik modellashtirish vositalariga bo‘lgan talab ortib bormoqda, bu esa ushbu yo‘nalishdagi mahalliy yechimlarni yaratishning dolzarbligini ko‘rsatadi. Bugungi kunda O‘zbekiston iqtisodiyotining turli tarmoqlarida raqamlashtirish jarayonlari faol olib borilmoqda. Ta’lim tizimida geometriya va chizmachilik fanlarini o‘qitishda interfaol va vizual vositalarga ehtiyoj yuqori. Biroq, mahalliy bozor mavjud xorijiy analoglarga nisbatan arzon va o‘zbek tilidagi qulay GUI (Grafik foydalanuvchi interfeysi)ga ega, shuningdek, milliy standartlarga moslashgan geometrik chizmalarni chizuvchi dasturiy ta’minotlarning yetishmasligini sezmoqda. Aksariyat xorijiy dasturlar narxi yuqori bo‘lib, mahalliy foydalanuvchilar uchun moslashuvchanlik darajasi past. Bu esa dizaynerlar, muhandislar, talabalar va o‘qituvchilar uchun samarali va qulay vositalarga bo‘lgan talabni qondira olmaydigan bo‘shliqni yuzaga keltiradi. Shunday qilib, geometrik chizmalarni chizuvchi vizual dasturiy ta’minotni yaratish nafaqat texnologik ehtiyoj, balki iqtisodiy va ta’limiy nuqtai nazardan ham muhim ahamiyat kasb etadi. Geometrik modellashtirish va vizual dasturlash sohasidagi tadqiqotlar uzoq tarixga ega bo‘lib, ko‘plab xorijiy olimlar bu yo‘nalishda fundamental ishlar olib borishgan. Masalan, Pierre Bézier (1962) o‘zining mashhur Bezier egri chiziqlarini yaratdi, bu esa zamonaviy kompyuter grafikasi va CAD tizimlarida silliq egri chiziqlarni modellashtirish uchun asos bo‘lib xizmat qildi [3]. Jack Bresenham (1965) tomonidan ishlab chiqilgan Bresenham algoritmi raqamli chiziqlarni samarali chizish usulini taklif qilib, kompyuter grafikasi rivojiga katta hissa qo‘shdi [4]. Ivan Sutherland (1963) o‘zining "S ...