KURS ISHI

KIRISH Bugungi kunda psixologiya sohasida inson shaxsiyatiga, uning ichki salohiyatiga va o'z-o'zini amalga oshirishga bo'lgan e'tiborning ortishi gumanistik psixologiyaning dolzarbligini oshirmoqda. O'zbekistonda aholining ruhiy salomatligi bilan bog'liq muammolarning o'sishi, xususan, stress, depressiya va moslashuvchanlik buzilishlari ko'payishi bu yo'nalishga bo'lgan ehtiyojni yanada kuchaytiradi. So'nggi ma'lumotlarga ko'ra, O'zbekistonda ruhiy kasalliklar bo'yicha tibbiy yordamga murojaat qilganlar soni 2023-yilda 2020-yilga nisbatan 18% ga oshgan [1]. Yoshlar orasida o'z joniga qasd qilish holatlari [2] va o'z-o'zini anglash bilan bog'liq muammolar ham dolzarb bo'lib qolmoqda. Global miqyosda esa, psixologik xizmatlar bozori 2023-yilda 235 milliard dollarni tashkil etgan bo'lib, 2030-yilga borib yillik o'rtacha 5.2% o'sish prognoz qilinmoqda [3]. Bu raqamlar shaxsning ichki dunyosiga e'tibor qaratuvchi, uning o'sish salohiyatini ochishga yordam beruvchi gumanistik yondashuvlarning nafaqat nazariy, balki amaliy ahamiyatini ham yaqqol ko'rsatib turibdi. Gumanistik psixologiya insonni nafaqat biologik yoki ijtimoiy mavjudot sifatida emas, balki o'ziga xos, noyob shaxs sifatida ko'rib chiqadi, uning erkinligi, mas'uliyati va ma'no izlashga bo'lgan intilishini markazga qo'yadi. Jamiyatda o'zlikni anglash, shaxsiy maqsadlarni belgilash va ularga erishish bilan bog'liq muammolar tobora ortib borayotgan bir sharoitda, gumanistik psixologiya insonning ichki resurslarini faollashtirish, uning o'zini o'zi aktualizatsiya qilish jarayonlarini qo'llab-quvvatlash orqali ushbu muammolarga yechim taklif etadi. An'anaviy psixologik yondashuvlar ko'pincha patologiya yoki xulq-atvorga e'tibor qaratgan bir paytda, gumanistik psixologiya shaxsning ijobiy salohiyatini ochishga, uning hayot mazmunini topishiga va to'laqonli yashashiga yordam berishga qaratilgan bo'lib, bu zamonaviy jamiyatning "yaxshi yashash" va "shaxsiy baxt" kabi global talablariga javob beradi. Gumanistik psixologiyaning nazariy va amaliy asoslari jahon miqyosida ko'plab olimlar tomonidan chuqur o'rganilgan. Abraham Maslou [4] inson ehtiyojlarining ierarxik modelini ishlab chiqib, o'z-o'zini aktualizatsiya qilish tushunchasini psixologiyaga kiritdi va insonning eng yuqori ehtiyoji o'z salohiyatini to'liq ro'yobga chiqarish ekanligini ta'kidladi. Karl Rojers [5] mijozga yo'naltirilgan terapiya nazariya ...