KURS ISHI

KIRISH Ijtimoiy pedagogik tadqiqotlar bugungi murakkab va o'zgaruvchan dunyoda jamiyat taraqqiyotining asosiy harakatlantiruvchi kuchlaridan biriga aylanmoqda. O'zbekistonning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish strategiyalarida aholi farovonligini oshirish, yoshlarning ta'lim-tarbiyasini takomillashtirish, ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlarni qo'llab-quvvatlash muhim o'rin tutadi. Masalan, O'zbekiston Respublikasi Statistika agentligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda mamlakatdagi yoshlar (14-30 yosh) soni jami aholining 30% dan oshgan [1], bu esa ularni ijtimoiy moslashtirish va deviant xulq-atvorning oldini olish bo'yicha samarali ijtimoiy-pedagogik yechimlarni talab qiladi. Shuningdek, 2023-yil yakuni bo'yicha ajrimlar soni har 1000 aholiga 2.5 tadan to'g'ri kelgan bo'lib [2], bu ko'rsatkich oila institutini mustahkamlashga qaratilgan ijtimoiy-pedagogik tadqiqotlarning dolzarbligini yaqqol ko'rsatadi. Aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlari, ayniqsa nogironligi bo'lgan shaxslarni ijtimoiy hayotga integratsiya qilish masalasi ham dolzarb bo'lib, 2023-yilda respublikada nogironligi bo'lgan shaxslar soni 700 mingdan ortiqni tashkil etgan [3]. Ushbu raqamlar ijtimoiy pedagogik tadqiqotlarning jamiyatdagi real muammolarni hal etishdagi beqiyos ahamiyatini tasdiqlaydi. Hozirgi shiddatli globallashuv va axborot texnologiyalari asrida ijtimoiy pedagogikaga bo'lgan ehtiyoj har qachongidan ham yuqori. Jamiyatda yuz berayotgan o'zgarishlar, axborot oqimining tezligi, yoshlar ongidagi transformatsiyalar, oila va qadriyatlarning evolyutsiyasi yangi ijtimoiy muammolarni keltirib chiqarmoqda. Jumladan, ijtimoiy tarmoqlarning yoshlar tarbiyasiga ta'siri, deviant xulq-atvorning yangi shakllari (masalan, kiberbulling), inklyuziv ta'limga bo'lgan ehtiyoj, migratsiya jarayonlarining ijtimoiy-pedagogik jihatlari kabi masalalar chuqur ilmiy tahlil va samarali yechimlarni talab etmoqda. Mavjud ijtimoiy muammolarni hal etish, shaxsning ijtimoiy muhitda har tomonlama rivojlanishini ta'minlash, tarbiyaviy jarayonlarning samaradorligini oshirish maqsadida ijtimoiy pedagogik tadqiqotlarni faollashtirish zaruriyati yuzaga kelmoqda. Bu tadqiqotlar nafaqat nazariy asoslarni mustahkamlashi, balki amaliyotga tatbiq etilishi mumkin bo'lgan aniq mexanizmlar va tavsiyalar ishlab chiqishi lozim. Ijtimoiy pedagogik tadqiqotlarning nazariy va amaliy asoslari jahon miqyosida ko'plab olimlar ...