KURS ISHI

KIRISH Imom Buxoriy va Imom Termiziylarning hadis ilmiga qo'shgan hissalarining qiyosiy tahlili mavzusi islom ilmlari, xususan, hadisshunoslikning eng muhim yo'nalishlaridan biri hisoblanadi. Imom Buxoriyning to'liq ismi Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil ibn Ibrohim ibn al-Mug'iyra ibn Bardazbeh al-Buxoriy al-Ju'fiy bo'lib, u hijriy 194 (milodiy 810) yilda Buxoroda tug'ilgan. Imom Termiziyning to'liq ismi Abu Iso Muhammad ibn Iso ibn Savra ibn Muso ibn ad-Dahhoq as-Sulamiy az-Zarir al-Bug'iy at-Termiziy bo'lib, u hijriy 209 (milodiy 824) yilda Termizda tug'ilgan. Bu ikki buyuk muhaddisning faoliyati islom olamida Payg'ambar Muhammad sollallohu alayhi vasallam sunnatlarini asrash va kelajak avlodlarga yetkazishda muhim o'rin tutadi. Hadis ilmi islom dinining Qur'ondan keyingi ikkinchi asosiy manbai bo'lgan sunnatni o'rganadi, uning sahihligini ta'minlaydi va islom huquqshunosligi (fiqh) rivojida hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. Ushbu ilmiy izlanish Markaziy Osiyo mutafakkirlarining islom sivilizatsiyasiga qo'shgan ulkan hissasini chuqur anglash va uni bugungi kun yoshlari ongiga singdirish nuqtai nazaridan g'oyat dolzarbdir. Bugungi kunda turli noto'g'ri talqinlar va zamonaviy chaqiriqlar sharoitida islom dinining asl mohiyatini, uning bag'rikenglik va adolat tamoyillarini sahih manbalar asosida tushuntirish zaruriyati yuzaga kelmoqda. Ikki buyuk muhaddis – Imom Buxoriy va Imom Termiziylarning hadis ilmiga qo'shgan hissalarini qiyosiy tahlil qilish, ularning metodologiyalarini o'rganish islomiy merosni to'g'ri idrok etish, radikal g'oyalarga qarshi immunitetni shakllantirish va yosh avlodni ma'naviy-axloqiy jihatdan tarbiyalashda muhim ahamiyatga ega. Ushbu tadqiqot nafaqat ilmiy bo'shliqlarni to'ldirishga, balki O'zbekistonning boy madaniy va ma'naviy merosini keng targ'ib qilishga ham xizmat qiladi. Mavzuning o'rganilganlik darajasiga nazar tashlaydigan bo'lsak, Imom Buxoriy va Imom Termiziylarning hayoti, ilmiy faoliyati hamda merosi mahalliy va xorijiy olimlar tomonidan keng o'rganilgan. Jumladan, Ibrohimov N. o'zining "Imom Buxoriy – muhaddislar sultoni" asarida Imom Buxoriyning hadis ilmiga qo'shgan beqiyos hissasini tahlil qilgan [7]. O'zbekistonda hadis ilmini o'rganishda Ziyovuddinxon ibn Eshon Boboxonning "Islom dinining mohiyati" [6] va Usmonxon Alimovning "Hadis va hayot: Muhaddislar hayoti" [10] asarlari muhim o'rin tutadi. Bu asarlar ikki muh ...