KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida 2023-yil yakunlari bo'yicha axborot texnologiyalari (AT) sohasining umumiy eksport hajmi 300 million dollardan oshdi, bu 2022-yilga nisbatan 2,5 barobar yuqori ko'rsatkichdir [1]. Raqamli iqtisodiyotning yirik salohiyatga ega ekanligi, jumladan, 2023-yilda respublikada dasturiy mahsulotlar ishlab chiqarish hajmi 6,7 trillion so‘mni tashkil etganligi [2], informatika ta'limi sifatini oshirishni, o'quvchilarning raqamli ko'nikmalarini chuqur shakllantirishni dolzarb vazifaga aylantirmoqda. Ushbu o'sish tendensiyasi shuni ko'rsatadiki, mamlakatimiz iqtisodiyotining barqaror rivojlanishi bevosita yosh avlodning raqamli savodxonligi va malakasiga bog'liq. Jahon banki ma'lumotlariga ko'ra, raqamli ko'nikmalar iqtisodiy o'sishga 20% gacha hissa qo'shishi mumkin [3], bu esa informatika fanining maktab dasturlaridagi o'rni va uning samarali baholash tizimining ahamiyatini yanada oshiradi. Informatika darslarida baholash tizimini takomillashtirish zarurati zamonaviy ta'limning global talablari, jumladan, PISA kabi xalqaro tadqiqotlarda O'zbekistonning kelgusida ishtirok etishi rejalari [4] va mahalliy mehnat bozori ehtiyojlaridan kelib chiqadi. Hozirgi baholash tizimi ko'pincha nazariy bilimlarni tekshirishga qaratilgan bo'lib, o'quvchilarning Computational Thinking, muammolarni yechish va loyihaviy ishlarni amalga oshirish kabi amaliy kompetensiyalarini aniqlashda cheklovlar mavjud. Bu esa bitiruvchilarning oliy ta'lim muassasalari va mehnat bozorida talab etiladigan amaliy ko'nikmalarga ega bo'lishiga to'sqinlik qiladi. Natijada, yosh mutaxassislarning dasturiy injenering, ma'lumotlar tahlili va kiberxavfsizlik kabi yo'nalishlardagi yetishmovchiliklari kuzatilmoqda, bu esa innovatsion rivojlanishga to'sqinlik qiladi. Shu sababli, informatika darslarida kompetensiyaga asoslangan, kriterial va elektron baholash usullarini joriy etish orqali o'quvchilarning real hayotda qo'llash mumkin bo'lgan bilim va ko'nikmalarini baholashni takomillashtirish muhim ahamiyat kasb etadi. Informatika ta'limida baholash masalalari jahon miqyosida ko'plab olimlar tomonidan chuqur o'rganilgan. Masalan, Jean Piaget (1970) o'quvchilarning bilish jarayonlari rivojlanish bosqichlarini aniqlab, ularning o'zlashtirish darajasini tushunish uchun asos yaratgan [5]. Benjamin Bloom (1956) taksonomiyasini ishlab chiqib, o'quv maqsadlarini bilish, tushunish, qo'll ...