KURS ISHI

KIRISH Microsoft PowerPoint dasturi 1987-yilda yaratilgan va 1990-yilda Microsoft Office tarkibiga kiritilgan [11]. O'shandan beri taqdimot muharrirlari slaydlarni tayyorlash vositasidan murakkab multimedia muhitiga aylandi: ularda obyektlarning paydo bo'lishi, harakat yo'li (motion path), trigger va o'tish effektlari (transition) mavjud. Google Slides bulutli muharrir sifatida hamkorlikda ishlash imkonini beradi [7], LibreOffice Impress esa bepul va ochiq kodli muqobil hisoblanadi [9]. Kahoot! platformasi 2013-yilda Norvegiyada ishga tushirilgan bo'lib, darsga viktorina va o'yin elementlarini olib kirdi [8]. Shu sababli o'qituvchi uchun animatsiya va o'tish effektlarini o'rgatish endi faqat tugmalar ketma-ketligini ko'rsatish emas, balki vositani ongli tanlash, o'quvchining diqqatini boshqarish va tayyor mahsulotni baholashni ham o'z ichiga oladi. Bu mavzu hozir bir necha sababga ko'ra ahamiyatli. "Ta'lim to'g'risida"gi O'zbekiston Respublikasining 2020-yildagi Qonuni [14] ta'lim jarayoniga axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etishni nazarda tutadi, "Axborotlashtirish to'g'risida"gi Qonun esa axborot resurslaridan foydalanish tartibini belgilaydi [13]. Biroq amaliyotda o'quvchilar ko'pincha effektlarni mazmun bilan bog'lamasdan, bezak sifatida to'plab qo'yadi, natijada slayd ortiqcha yuklanadi va kognitiv yuklama oshadi. Maktablardagi texnik jihozlanish darajasi turlicha bo'lgani uchun bitta dasturga tayanish ham qiyin. Qaysi dastur qanday dars bosqichida qo'llanishi, o'quvchilarning tayyorgarligi turlicha bo'lganda topshiriqlar qanday tabaqalashtirilishi hamda xavfsiz ishlash qoidalari bo'yicha yagona metodik yechim hali shakllanmagan. Mavzuning o'rganilganlik darajasini ikki yo'nalishda ko'rish mumkin. Birinchisi multimedia orqali o'qitish nazariyasi bilan bog'liq. Mayer R.E. tahriri ostidagi qo'llanmada multimedia o'qitish tamoyillari tizimlashtirilgan [10], Clark R.C. va Mayer R.E. esa elektron o'qitish materiallarini loyihalashda matn, tasvir va harakatni uyg'unlashtirish bo'yicha amaliy tavsiyalar taklif qilgan [5]. Sweller J., Ayres P. va Kalyuga S. kognitiv yuklama nazariyasini tahlil qilib, o'quv materialining murakkabligi xotira imkoniyatlari bilan muvofiq bo'lishi kerakligini asoslagan [15]. Bu ishlar animatsiyani dekor emas, tushuntirish vositasi sifatida ishlatish zarurligini ko'rsatadi. Ikkinchi yo'nalish faol va interaktiv usul ...