KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda maxsus ta'lim ehtiyojlari bo'lgan bolalar soni yildan yilga ortib bormoqda, bu esa ixtisoslashtirilgan maktablar va ulardagi ta'lim sifatiga bo'lgan talabni kuchaytirmoqda. Xususan, O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 26-oktabrdagi PQ-4874-sonli "Logopediya xizmatini takomillashtirish chora-tadbirlari to'g'risida"gi qarorida qayd etilishicha, nutq nuqsonlari bo'lgan bolalar umumiy sonining 25-30 foizini tashkil etadi [1]. O'zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda ixtisoslashtirilgan ta'lim muassasalarida ta'lim olayotgan o'quvchilar soni 80 mingdan oshgan bo'lib, ularning 40% dan ortig'i nutq buzilishlari bilan bog'liq muammolarga ega [2]. Bu ko'rsatkichlar ixtisoslashtirilgan maktab o'quvchilarini jamiyatga to'laqonli integratsiya qilish, ularning ijtimoiy hayotda muvaffaqiyatli ishtirok etishi uchun zarur ko'nikmalarni shakllantirish muhimligini ko'rsatadi. Global miqyosda ham, Birlashgan Millatlar Tashkilotining 2030-yilgacha Barqaror Rivojlanish Maqsadlari (SDG 4: Sifatli Ta'lim) doirasida inklyuziv va teng ta'limni ta'minlash ustuvor yo'nalishlardan biri hisoblanadi. Jumladan, Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti ma'lumotlariga ko'ra, dunyo aholisining qariyb 15% i biron bir turdagi nogironlikka ega bo'lib, ularning sezilarli qismi ta'lim va ijtimoiy moslashuvda qiyinchiliklarga duch keladi [3]. Ushbu raqamlar, maxsus ehtiyojli shaxslarning, xususan, ixtisoslashtirilgan maktab o'quvchilarining ijtimoiy moslashuvini ta'minlash nafaqat insonparvarlik, balki mamlakatning umumiy iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishi uchun ham strategik ahamiyatga ega ekanligini anglatadi. Mazkur mavzu bugungi kunda ayniqsa dolzarbdir, chunki an'anaviy ta'lim tizimi doimo ham maxsus ta'lim ehtiyojlari bo'lgan o'quvchilarning individual xususiyatlarini inobatga olgan holda, ularning jamiyatga moslashuvi uchun yetarli sharoitlarni yaratib bera olmayapti. Nutq buzilishlari nafaqat kommunikativ qiyinchiliklarni keltirib chiqaradi, balki o'quvchining psixologik holati, o'ziga ishonchi, tengdoshlari bilan munosabatlari va kelajakdagi kasbiy faoliyatiga ham salbiy ta'sir ko'rsatadi [4]. Hozirgi kunda ixtisoslashtirilgan maktablarda o'quvchilarning akademik bilimlarni o'zlashtirishiga katta e'tibor berilayotgan bo'lsa-da, ularni ijtimoiy hayotga, mustaqil yashashga va mehnat bozoriga tayyorlash bo ...