KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2023-yilda O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi 62,6 milliard AQSH dollarini tashkil etib, bu ko‘rsatkich 2022-yilga nisbatan 16,1% ga o‘sgan [1]. Ushbu umumiy hajmdan Janubi-Sharqiy Osiyo davlatlari bilan savdo aylanmasi 3,5 milliard AQSH dollarini tashkil etgan holda, umumiy tashqi savdoning taxminan 5,6% ini qamrab oladi [1]. Bunda to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar (FDI) hajmi O‘zbekiston iqtisodiyotiga 2023-yilda 9,8 milliard dollarga yetgan bo‘lsa [2], Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlaridan kelgan investitsiyalar ulushi hali ham o‘z salohiyatidan past darajada qolmoqda, masalan, Singapurdan 2023-yilda 200 million dollardan ortiq investitsiya jalb qilingan bo‘lsa-da, bu Janubi-Sharqiy Osiyoning umumiy investitsiya hajmining kichik bir qismini tashkil etadi [3]. Ushbu raqamlar O‘zbekistonning Janubi-Sharqiy Osiyo davlatlari bilan iqtisodiy diplomatiyasini faollashtirish va mavjud hamkorlik salohiyatini to‘liq ro‘yobga chiqarish zarurligini ko‘rsatadi. Bu mintaqa global qiymat zanjirlari (GVC) markazlaridan biri bo‘lib, 2023-yilda Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlari assotsiatsiyasi (ASEAN) umumiy yalpi ichki mahsuloti (YIM) 3,6 trillion dollardan oshgan [4], bu esa O‘zbekiston uchun yangi bozorlar va texnologiyalar manbai bo‘lishi mumkin. Mavzuning dolzarbligi va zarurati global iqtisodiy landshaftdagi o‘zgarishlar, jumladan, jahon savdo yo‘llarining diversifikatsiyasi va rivojlanayotgan mamlakatlarning iqtisodiy o‘sish markazlariga aylanishi bilan chambarchas bog‘liqdir. Janubi-Sharqiy Osiyo davlatlari jahon iqtisodiyotidagi eng dinamik rivojlanayotgan mintaqalardan biri bo‘lib, yuqori investitsion jozibadorlikka va keng iste’mol bozoriga ega [4]. O‘zbekistonning mintaqaviy integratsiya jarayonlariga faol qo‘shilishi va tashqi savdo hamda investitsiya aloqalarini diversifikatsiya qilish strategiyasi doirasida Janubi-Sharqiy Osiyo davlatlari bilan hamkorlikni chuqurlashtirish muhim ahamiyat kasb etadi. Bugungi kunda O‘zbekistonning iqtisodiy o‘sishini ta’minlash, eksport salohiyatini oshirish va innovatsion texnologiyalarni joriy etish uchun yangi sheriklar va bozorlar izlash zarurati mavjud. Shu bilan birga, Janubi-Sharqiy Osiyo bozorlariga kirishda transport-logistika muammolari, raqobatning yuqoriligi va standartlarning farqliligi kabi qator hal etilmagan muammolar mavju ...