KURS ISHI

KIRISH Janubi-Sharqiy Osiyo davlatlari (JShO) dunyo iqtisodiyotining eng dinamik rivojlanayotgan mintaqalaridan biri bo'lib, uning yalpi ichki mahsuloti (YIM) 2023-yilda 3,8 trillion dollardan oshib, global YIMning qariyb 4% ini tashkil etgan [1]. Mintaqaga to'g'ridan-to'g'ri xorijiy investitsiyalar (FDI) oqimi 2022-yilda 224 milliard dollarni tashkil qilib, o'tgan yilga nisbatan 5% ga o'sdi va bu global FDIning 17% ini tashkil etdi [2]. O'zbekiston uchun esa 2023-yilda FDI hajmi 9,8 milliard dollarga yetdi, bu o'tgan yilga nisbatan 10,7% ga ko'pdir [3]. Shu bilan birga, O'zbekistonning JShO davlatlari bilan tovar ayirboshlash hajmi 2023-yilda 2,5 milliard dollarni tashkil etdi, bu umumiy tashqi savdo aylanmasining qariyb 5% ini tashkil etadi [3]. Ushbu raqamlar JShOning iqtisodiy qudratini va O'zbekiston uchun savdo-iqtisodiy hamkorlikni kengaytirish salohiyatini yaqqol ko'rsatadi. O'zbekistonning mintaqaviy va xalqaro iqtisodiy aloqalarini diversifikatsiya qilish strategiyasi doirasida JShO davlatlari bilan hamkorlikni chuqurlashtirish muhim ahamiyat kasb etmoqda, chunki bu mintaqa o'zining sanoatlashuvi, yuqori texnologiyali ishlab chiqarishlari va yirik iste'mol bozorlari bilan ajralib turadi. Bugungi globallashuv sharoitida O'zbekistonning iqtisodiy barqarorligini ta'minlash va eksport salohiyatini oshirish uchun yangi bozorlarni o'zlashtirish va investitsiyaviy hamkorlikni kuchaytirish zarurati ortmoqda. Janubi-Sharqiy Osiyo davlatlari (ASEAN) doimiy iqtisodiy o'sish sur'atlari, yosh va katta mehnat resurslari, shuningdek, dunyo ishlab chiqarish zanjirlariga chuqur integratsiyalashuvi bilan ajralib turadi. Biroq, O'zbekistonning ushbu mintaqa bilan hamkorlik salohiyati to'liq ochilmagan. Mavjud transport-logistika marshrutlarining murakkabligi, axborot yetishmasligi, madaniy va huquqiy farqlar kabi bir qator muammolar mavjud hamkorlikni kengaytirishga to'sqinlik qilmoqda. Shu sababli, ushbu tadqiqot JShO davlatlari bilan O'zbekiston o'rtasidagi iqtisodiy, sarmoyaviy va madaniy-gumanitar hamkorlikni rivojlantirishning strategik yo'nalishlarini tahlil qilish, mavjud to'siqlarni aniqlash va ularni bartaraf etish bo'yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqish zaruratini tug'diradi. Ayniqsa, global qiymat zanjirlariga (GVC) integratsiya qilish orqali raqobatbardoshlikni oshirish va yangi bozorlarga chiqish imkoniyatlarini o'rganish dolzarb hisoblanadi. Mavzun ...