KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda sun'iy intellekt (SI) bozorining hajmi 2023-yilda 22.5 million dollarni tashkil etib, 2029-yilga borib 140.7 million dollargacha yetishi va yillik o'rtacha o'sish sur'ati (CAGR) 35.8% ni tashkil etishi prognoz qilinmoqda [1]. Bu raqamlar mamlakatda raqamli transformatsiya jarayonlarining jadallashuvi, turli sohalarda sun'iy intellekt texnologiyalariga bo'lgan talabning ortishi va davlatning IT-sohasini qo'llab-quvvatlash siyosati natijasida yuzaga kelmoqda. Global miqyosda esa, sun'iy intellekt bozori 2023-yilda 207.9 milliard dollarga baholangan bo'lib, 2030-yilga kelib 1847.5 milliard dollarga yetishi kutilmoqda [2], bu esa SI ning jahon iqtisodiyotidagi o'rnini yaqqol ko'rsatadi. Kognitiv jarayonlar va sun'iy intellektning o'zaro aloqasi, bir tomondan, inson intellektini modellashtirish orqali SI imkoniyatlarini kengaytirishga, ikkinchi tomondan, SI vositalari yordamida inson kognitiv qobiliyatlarini chuqurroq o'rganishga xizmat qiladi. Ushbu kurs ishi, mazkur ikki sohaning qiyosiy tahlili orqali ularning o'xshash va farqli tomonlarini, shuningdek, kelajakdagi rivojlanish istiqbollarini ochib berishga qaratilgan bo'lib, bu sohadagi fundamental bilimlarni boyitishga xizmat qiladi. Bugungi axborotlashgan jamiyatda kognitiv jarayonlar va sun'iy intellekt muammolari tobora dolzarb tus olmoqda. Insonning axborotni qabul qilish, qayta ishlash, saqlash va undan foydalanish bilan bog'liq aqliy faoliyatlari – kognitiv jarayonlar – kundalik hayotimiz va kasbiy faoliyatimizning ajralmas qismidir. Sun'iy intellekt esa inson intellektiga xos vazifalarni bajarishga qodir mashinalarni yaratishga qaratilgan bo'lib, u xotira, diqqat, idrok va fikrlash kabi kognitiv qobiliyatlarni modellashtirishga intiladi. Biroq, inson kognitiv jarayonlarining murakkabligi, moslashuvchanligi va ijodiy salohiyati sun'iy intellektning hozirgi holatida to'liq takrorlanmagan bir qator muammolarni keltirib chiqaradi. Masalan, chuqur o'rganish modellarining katta hajmdagi ma'lumotlarga qaramligi, ularning "tushunish" emas, balki "tan olish" tamoyilida ishlashi [3], shuningdek, yangi, avval ko'rilmagan vaziyatlarda samarali qaror qabul qilishda cheklovlar mavjud. Bu esa inson kognitiv jarayonlarining noyob jihatlarini chuqurroq o'rganish va sun'iy intellektni yanada takomillashtirish zaruratini keltirib chiqaradi. Ushbu tadqiqot, inson va mashina intellekti o'rtasidagi fa ...