KURS ISHI

KIRISH So'nggi yillarda xalqaro munosabatlarning murakkablashuvi, globallashuv jarayonlarining jadallashuvi hamda fuqarolarning xorijiy davlatlarga sayohatlari va mehnat migratsiyasi ko'lamining ortib borishi bilan konsullik himoyasi masalasi alohida dolzarblik kasb etmoqda. Davlatning o'z fuqarolari huquq va qonuniy manfaatlarini chet elda himoya qilish majburiyati zamonaviy xalqaro huquqning asosiy tamoyillaridan biridir. Ayniqsa, fuqarolar turli sabablarga ko'ra qonun bilan bog'liq muammolarga duch kelganda, konsullik himoyasi ularning huquqlari ta'minlanishida muhim rol o'ynaydi. 1963-yil 24-aprelda Konsullik aloqalari to'g'risidagi Vena konvensiyasi qabul qilinganligi [16] konsullik himoyasining xalqaro huquqiy asoslarini mustahkamlashda muhim ahamiyatga ega bo'ldi. Ushbu mavzu bugungi kunda ayniqsa ahamiyatli, chunki xalqaro vaziyatdagi o'zgarishlar, mintaqaviy mojarolar va transmilliy jinoyatlarning ko'payishi sharoitida fuqarolarning xavfsizligi va huquqiy himoyasini ta'minlash tobora qiyinlashib bormoqda. Konsullik xizmatlari zimmasiga chet eldagi fuqarolar, jumladan, jismoniy yoki ruhiy majburlash yoxud qo'rqitish holatlari yoki boshqa sabablarga ko'ra qonuniy himoyaga muhtoj bo'lgan shaxslarga yordam berish yuklatilgan. Shu bilan birga, konsullik himoyasini amalga oshirishda xalqaro huquq normalari va mahalliy qonunchilik o'rtasidagi nomuvofiqliklar, shuningdek, amaliyotda yuzaga keladigan ko'plab bahsli masalalar hal etilmagan bo'lib qolmoqda. Bu esa mazkur sohada chuqur ilmiy tadqiqotlarga bo'lgan ehtiyojni oshiradi. Konsullik himoyasi tushunchasi va uni tartibga soluvchi huquqiy normalar xalqaro ommaviy huquq fanida ko'plab olimlar tomonidan tadqiq qilingan. Xususan, N.A. Ushakov [1] o'zining "Xalqaro huquq" darsligida konsullik huquqining asosiy prinsiplari va uning davlatlararo munosabatlardagi ahamiyatini atroflicha yoritgan. M.D. Xodjayev [2] va V.M. Shumilov [3] kabi tadqiqotchilar ham konsullik muassasalarining funktsiyalari, imtiyozlari va immunitetlari masalalariga e'tibor qaratib, konsullik himoyasining nazariy asoslarini tahlil qilganlar. I. Abdullayev [4] va X. Tursunov [14] asarlarida konsullik huquqining umumiy qoidalari va O'zbekiston Respublikasi qonunchiligidagi aksini ko'rsatganlar. Xorijiy tadqiqotchilar orasida J. Crawford [5], D.J. Harris [6] va M.N. Shaw [13] konsullik munosabatlarining xalqaro huquqiy me'yorlarini, ayn ...