KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning raqamlashtirishni jadallashtirish borasidagi tashabbuslari va iqtisodiyotning barcha jabhalarida samaradorlikni oshirishga qaratilgan strategik islohotlari doirasida sonli optimallashtirish usullarining ahamiyati tobora ortib bormoqda. Xususan, 2023-yil yakunlari bo'yicha mamlakatimizda raqamli iqtisodiyot hajmi 25 trillion so'mdan oshib, umumiy YaIMning 2.5% ini tashkil etganligi, shuningdek, dasturiy ta'minot mahsulotlari eksporti 140 million AQSH dollaridan yuqori bo'lganligi bu sohadagi ulkan salohiyatni ko'rsatadi [1]. Global miqyosda esa, optimallashtirish dasturiy ta'minot bozorining hajmi 2023-yilda 1.2 milliard AQSH dollarini tashkil etib, 2028-yilga borib yillik o'rtacha 8.5% o'sish bilan 1.8 milliard AQSH dollariga yetishi prognoz qilinmoqda [2]. Bu raqamlar sonli usullarga, jumladan, koordinatalar bo'yicha tushish usuliga bo'lgan talabning nafaqat nazariy, balki amaliy jihatdan ham yuqori ekanligini tasdiqlaydi, chunki murakkab muhandislik, iqtisodiy va logistik masalalarni samarali hal etishda bu kabi algoritmik yechimlar asosiy o'rin tutadi. Bugungi kunda sanoat, moliya, sun'iy intellekt va ma'lumotlar tahlili kabi sohalarda optimallashtirish masalalarining murakkablashuvi mavjud algoritmlarga yangicha yondashuvlarni talab qilmoqda. An'anaviy optimallashtirish usullari, ayniqsa, yuqori o'lchovli va noaniq ma'lumotlarga ega vazifalarda yetarli samaradorlikni namoyish eta olmasligi tez-tez kuzatilmoqda. Ayniqsa, resurslarni taqsimlash, ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtirish, logistika yo'nalishlarini minimallashtirish va mashinani o'rganish modellarini sozlashda global optimal yechimlarni topish mushkullashmoqda. Bu holatda koordinatalar bo'yicha tushish usuli o'zining soddaligi va ba'zi turdagi funksiyalar uchun yuqori konvergentsiya tezligi bilan alohida ahamiyat kasb etadi, ammo uning kamchiliklari, xususan, lokal minimumlarda qolib ketish ehtimoli va konvergentsiya shartlari bo'yicha chuqurroq tadqiqotlar o'tkazish zarurati mavjud. Mazkur kurs ishi aynan shu bo'shliqlarni to'ldirishga va usulning tatbiq imkoniyatlarini kengaytirishga qaratilgan bo'lib, uning samaradorligini oshirish mexanizmlarini o'rganishni maqsad qilgan. Mavzuning o'rganilganlik darajasi xalqaro va milliy miqyosda bir qancha olimlar tomonidan chuqur tadqiq etilgan. Koordinatalar bo'yicha tushish ...