KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda mahalliy vakillik organlari tomonidan hokim faoliyatini nazorat qilish mexanizmlarini takomillashtirish bugungi kunda davlat boshqaruvi samaradorligini oshirish va jamiyatda qonuniylikni mustahkamlashning muhim omillaridan biri hisoblanadi. O'zbekiston Respublikasi Statistika agentligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda mahalliy hokimiyat organlariga fuqarolardan kelib tushgan murojaatlar soni 1,5 milliondan oshgan [1]. Bu esa aholining mahalliy boshqaruvdagi muammolarga eʼtiborini va ularni hal etishga boʻlgan talabini koʻrsatadi. Shu bilan birga, 2022-yilda Oliy Majlis Qonunchilik palatasi tomonidan mahalliy Kengashlarning hokimlar hisobotini eshitish amaliyotini kuchaytirish boʻyicha qabul qilingan qonun hujjatlari mahalliy vakillik organlarining nazorat funksiyalarini kengaytirdi [2]. Biroq, amaliyotda ushbu mexanizmlarning toʻliq samaradorligini taʼminlash, shaffoflik va hisobdorlikni oshirish, shuningdek, fuqarolik jamiyati institutlarining nazorat jarayonlariga jalb etilishini taʼminlash borasida hali qator muammolar mavjud. Ayniqsa, mahalliy darajada qabul qilinadigan qarorlarning aholi farovonligiga bevosita taʼsiri, byudjet mablagʻlaridan oqilona foydalanish va korrupsiyaning oldini olish masalalarida samarali nazorat mexanizmlari joriy etish dolzarb hisoblanadi. Ushbu mavzu O'zbekistonning hozirgi rivojlanish bosqichida juda ahamiyatli bo'lib, davlat boshqaruvida shaffoflik va hisobdorlikni ta'minlashga qaratilgan keng ko'lamli islohotlar doirasida ko'rib chiqilmoqda. Hokimlar faoliyatini samarali nazorat qilish mahalliy davlat hokimiyati organlari (mahalliy vakillik organlari — hududiy davlat hokimiyati vakillik organlari bo'lib, ular viloyat, tuman va shahar Kengashlari hisoblanadi.) va aholi o'rtasidagi o'zaro ishonchni mustahkamlashga, joylarda qonuniylik va adolatni ta'minlashga xizmat qiladi. Mavjud nazorat mexanizmlarining zaifligi byudjet mablag'larining maqsadga muvofiq sarflanmasligi, korrupsiya holatlari va mahalliy aholining ehtiyojlariga javob bermaydigan qarorlarning qabul qilinishiga olib kelishi mumkin. Shu sababli, mahalliy vakillik organlari (mahalliy vakillik organlari — hududiy davlat hokimiyati vakillik organlari bo'lib, ular viloyat, tuman va shahar Kengashlari hisoblanadi.) tomonidan hokim (hokim nazorati — mahalliy davlat hokimiyati organlari rahbari (hokim) faoliyatining qonuniyligi, asosliligi va sama ...