KURS ISHI

KIRISH Mamlakatda ijtimoiy-iqtisodiy islohotlarni amalga oshirishda Hukumatning roli Konstitutsiyaviy huquq nuqtai nazaridan chuqur tahlil qilishni talab etuvchi dolzarb mavzulardan biridir. O'zbekiston Respublikasi Statistika agentligi ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yilda O'zbekistonda yalpi ichki mahsulot (YaIM) o'sishi 6% ni tashkil etgan bo'lsa, xizmat ko'rsatish sohasi 6,8% ga, sanoat ishlab chiqarishi esa 6,0% ga o'sgan [1]. Shu bilan birga, kambag'allik darajasi 2022-yildagi 14,1% dan 2023-yilda 11,2% ga tushgan [1]. Bu ko'rsatkichlar hukumatning ijtimoiy-iqtisodiy siyosati natijasida erishilgan ijobiy siljishlarni aks ettiradi. Biroq, xalqaro maydonda raqobatbardoshlikni oshirish, investorlar ishonchini mustahkamlash va aholi turmush darajasini yanada yaxshilash maqsadida amalga oshirilayotgan islohotlar tizimli va uzluksiz bo'lishi lozim. Jahon banki hisobotlarida qayd etilishicha, islohotlarning muvaffaqiyati bevosita hukumatning strategik rejalashtirish, qonunchilik bazasini takomillashtirish va samarali boshqaruv tamoyillariga rioya qilish qobiliyatiga bog'liq [2]. Bugungi kunda mamlakatda ijtimoiy-iqtisodiy islohotlarni amalga oshirishda Hukumatning roli nafaqat makroiqtisodiy barqarorlikni ta'minlashda, balki aholi farovonligini oshirish, ta'lim, sog'liqni saqlash va ijtimoiy himoya tizimlarini modernizatsiya qilishda ham muhim ahamiyat kasb etmoqda. Masalan, 2023-yilda O'zbekistonda ijtimoiy sohaga yo'naltirilgan davlat byudjeti xarajatlari YaIMning qariyb 30% ini tashkil etgan [1], bu hukumatning ijtimoiy yo'naltirilgan siyosatini yaqqol ko'rsatadi. Biroq, islohotlarning tezkorligi va samaradorligiga ta'sir etuvchi bir qator hal etilmagan muammolar mavjud. Bularga, asosan, davlat organlari faoliyatida shaffoflikni yanada oshirish, korrupsiyaga qarshi kurashish mexanizmlarini takomillashtirish, tadbirkorlik muhitini yaxshilash va xususiy sektorning iqtisodiyotdagi ulushini oshirish [3], shuningdek, islohotlarni amalga oshirish jarayonida jamiyatning keng qatlamlari ishtirokini ta'minlash masalalari kiradi. Shu sababli, hukumatning islohotlarni boshqarishdagi rolini konstitutsiyaviy-huquqiy nuqtai nazardan chuqur tahlil qilish, mavjud kamchiliklarni aniqlash va ularni bartaraf etish bo'yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqish zarur. Ijtimoiy-iqtisodiy islohotlarni amalga oshirishda Hukumatning rolini o'rganish bo'yicha jahon miqyosida ko'plab ilmi ...