KURS ISHI

KIRISH Xalq hokimiyatchiligining konstitutsiyaviy asoslarini o'rganish hozirgi kunda o'ta dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Ayniqsa, O'zbekiston Respublikasining yangi tahrirdagi Konstitutsiyasi 2023-yil 30-aprelda umumxalq referendumi orqali qabul qilinganligi, bu prinsipning davlat boshqaruvi tizimidagi o'rnini yanada mustahkamlaganligi bilan izohlanadi. Xalq hokimiyatchiligi – davlatning birdan-bir manbai xalq ekanligini anglatuvchi fundamental tushuncha bo'lib, uning samarali amalga oshirilishi jamiyatda huquqiy davlat va fuqarolik jamiyatini shakllantirishning muhim omilidir. Bugungi kunda jahon miqyosida demokratiyani chuqurlashtirish va fuqarolarning davlat boshqaruvi jarayonlarida faol ishtirokini ta'minlashga intilish kuzatilmoqda. Ushbu sharoitda xalq hokimiyatchiligi institutlarining huquqiy asoslarini puxta o'rganish, ularning samaradorligini oshirish mexanizmlarini izlash va mavjud muammolarga yechim topish zarurati tobora ortib bormoqda. Ayrim davlatlarda xalqning davlat boshqaruvi jarayonlarida bevosita ishtirok etish darajasi pastligi, vakillik organlari faoliyatida shaffoflik va hisobdorlik yetishmasligi, fuqarolik jamiyati institutlarining sust rivojlanishi kabi muammolar hali ham mavjud bo'lib, bu borada ilmiy asoslangan yechimlar ishlab chiqish taqozo etiladi. Xalq hokimiyatchiligi masalalari huquqshunoslik fanida qadimdan olimlar e'tiborini tortib kelgan. Masalan, M.V. Baglay o'z tadqiqotlarida xorijiy davlatlar konstitutsiyaviy huquqida xalq hokimiyatchiligining nazariy va amaliy jihatlarini keng tahlil qilgan. V.E. Chirkin konstitutsiyaviy huquq bo'yicha darsligida xalq hokimiyatchiligining umumiy tamoyillari va shakllarini atroflicha yoritgan. R. Johnson demokratiyaning konstitutsiyaviy asoslarini, uning rivojlanish bosqichlari va ahamiyatini ilmiy nuqtai nazardan o'rganib chiqqan. P. Smith esa bevosita demokratiya nazariyasi va amaliyotiga bag'ishlangan monografiyasida xalqning davlat boshqaruvida bevosita ishtirok etishining turli modellarini ko'rib chiqqan. O'zbekistonda ushbu mavzu F. Aripov tomonidan xalq hokimiyatchiligining huquqiy jihatlari tahlil qilingan. N. Damirchiyev O'zbekistonda xalq hokimiyatchiligining konstitutsiyaviy asoslarini batafsil o'rgangan. E. Abdullayev demokratiya nazariyasi va amaliyotiga oid asarida ushbu prinsipning mazmun-mohiyatini ochib bergan. B. Axmedov konstitutsiyaviy huquq bo'yicha darsligida xa ...