KURS ISHI

KIRISH O‘zbekiston Respublikasida davlat boshqaruvi samaradorligini oshirish borasidagi islohotlar doirasida ma’muriy nazorat va monitoring tizimlarini takomillashtirish dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 1-martdagi PF-34-son Farmoni bilan tasdiqlangan "O‘zbekiston – 2030" strategiyasida davlat organlari faoliyatida shaffoflik va hisobdorlikni ta’minlash, samaradorlikni oshirish hamda korrupsiyani keskin kamaytirish asosiy ustuvor yo‘nalishlardan biri sifatida belgilangan [1]. Mazkur strategik hujjatda nazarda tutilgan maqsadlarga erishishda ma’muriy nazorat va monitoring tizimlari hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Jumladan, Raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish markazining 2023-yil yakunlari bo‘yicha hisobotida qayd etilishicha, davlat xizmatlarini ko‘rsatishda "bir darcha" tamoyili joriy etilishi natijasida murojaatlarni ko‘rib chiqish muddatlari o‘rtacha 25% ga qisqargan va fuqarolarning davlat organlari faoliyatidan qoniqish darajasi 15% ga oshgan [2]. Bu ko‘rsatkichlar nazorat va monitoring tizimlari takomillashtirilishi natijasida erishilishi mumkin bo‘lgan potentsial imkoniyatlarni yaqqol ko‘rsatadi. Biroq, mavjud tizimda hali ham kamchiliklar mavjud bo‘lib, davlat organlari faoliyatida samaradorlik va shaffoflikni oshirish, byurokratik to‘siqlarni bartaraf etish hamda fuqarolar bilan ochiq muloqotni yo‘lga qo‘yish bo‘yicha muhim vazifalar turibdi. Hozirgi globallashuv sharoitida davlat boshqaruvi tizimiga bo‘lgan talablar tobora oshib bormoqda. Birlashgan Millatlar Tashkilotining 2022-yilgi Davlat boshqaruvi bo‘yicha hisobotiga ko‘ra, jahonda "Good Governance" tamoyillariga muvofiq boshqariladigan davlatlarda yalpi ichki mahsulotning yillik o‘sish sur’ati o‘rtacha 1.5-2% ga yuqori bo‘lgan [3]. Bu esa samarali ma’muriy nazorat va monitoring tizimlarining mamlakat iqtisodiyoti va ijtimoiy rivojlanishiga bevosita ta’sirini ko‘rsatadi. O‘zbekiston kontekstida esa, Davlat xizmatlari agentligi tomonidan 2023-yilda o‘tkazilgan so‘rovnomalar natijalariga ko‘ra, fuqarolarning 30% dan ortig‘i davlat organlari tomonidan ko‘rsatilayotgan xizmatlarning sifati, shaffofligi va tezkorligidan qisman noroziligini bildirgan [4]. Ayniqsa, ruxsat berish tartib-taomillari va litsenziyalash jarayonlarida byurokratik to‘siqlar, ma’muriy xarajatlarning yuqoriligi hamda korruptsiya xavfining mavjudligi kabi muammolar hal etilmagan. Shuni ...