KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda davlat boshqaruvi samaradorligini oshirish maqsadida 2023-yilda "E-hukumat" tizimining rivojlanish indeksi bo'yicha dunyo reytingida 69-o'rinni egalladi, bu 2022-yilga nisbatan 16 pog'onaga yaxshilanishni anglatadi [1]. Shunga qaramay, ma'muriy nazorat va monitoring tizimlarida raqamli texnologiyalardan to'liq foydalanish, xavflarni boshqarish va xalqaro ilg'or tajribalarni implementatsiya qilish bo'yicha salmoqli imkoniyatlar saqlanib qolmoqda. Xususan, davlat organlari faoliyatida samaradorlikni baholash va nazorat qilishning aniq, o'lchovli va shaffof mexanizmlarini joriy etish, korrupsiyaning oldini olish hamda byurokratik to'siqlarni kamaytirish orqali aholi va tadbirkorlar uchun qulay muhit yaratish dolzarb vazifalardan hisoblanadi. Misol uchun, davlat xizmatlari ko'rsatishda kutilish vaqti o'rtacha 2023-yilda 2022-yilga nisbatan 15% ga qisqargan bo'lsa-da [2], bu ko'rsatkichni xalqaro standartlarga yetkazish uchun qo'shimcha choralar talab etiladi. Bugungi kunda ma'muriy nazorat va monitoring tizimlarining samaradorligi davlat boshqaruvining ustuvor yo'nalishlaridan biriga aylangan. Zamonaviy dunyoda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining jadal rivojlanishi, aholining davlat organlariga bo'lgan ishonchi va talablarining ortib borishi mazkur sohada tub islohotlarni talab qilmoqda. Mavjud tizimlar ko'pincha eskirgan metodologiyalarga asoslangan bo'lib, ular xavflarni proaktiv boshqarish, ma'lumotlarga asoslangan qarorlar qabul qilish (Data-Driven Governance) va samaradorlikni obyektiv baholashda yetarli emas. Natijada, resurslardan samarasiz foydalanish, shaffoflikning yetishmasligi va korrupsiya xavflari saqlanib qolmoqda. Shu sababli, ma'muriy nazorat va monitoring tizimlarini xalqaro ilg'or tajribalar asosida takomillashtirish, ularning samaradorlik mezonlarini aniqlash va amaliy mexanizmlarini ishlab chiqish hozirgi kunda juda muhimdir. Mavzuning o'rganilganlik darajasi bo'yicha xorijiy ilmiy doiralarda keng ko'lamli tadqiqotlar olib borilgan. Jumladan, O'qituvchilar Veygand J. (2018) o'z tadqiqotida davlat boshqaruvida Risk-Based Governance tamoyillarini qo'llash orqali samaradorlikni 20% gacha oshirish mumkinligini isbotlagan [5]. Keyin, Vestergaard J. (2019) davlat xizmatlarida KPI (Key Performance Indicators) tizimini joriy etishning nazariy asoslarini ishlab chiqqan va uning amaliy ahamiyatini ko'rsatgan [6]. Shu bil ...