KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekiston Respublikasida taʼlim tizimini raqamlashtirish va oʻqitish samaradorligini oshirish boʻyicha olib borilayotgan keng koʻlamli islohotlar doirasida pedagogik texnologiyalarni joriy etishga alohida eʼtibor qaratilmoqda. OʻzR Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi (2023) hisobotlariga koʻra, umumtaʼlim maktablarida raqamli taʼlim resurslaridan foydalanish koʻrsatkichi 2021-yildagi 45% dan 2023-yilga kelib 68% ga yetgan boʻlib [1], bu sohadagi investitsiyalar hajmi oxirgi uch yilda oʻrtacha 25% ga oʻsganligi qayd etilmoqda [2]. Xalqaro miqyosda esa, taʼlim texnologiyalari (EdTech) bozori 2023-yilda taxminan 280 milliard AQSH dollarini tashkil etgan [3] va 2030-yilga borib 800 milliard dollardan oshishi kutilmoqda [4], bu texnologik yechimlarning taʼlim jarayonidagi fundamental ahamiyatini yaqqol koʻrsatadi. Fizika fani kabi murakkab va abstrakt tushunchalarni oʻz ichiga olgan fanlarni oʻqitishda, ayniqsa masala yechish koʻnikmalarini rivojlantirishda, anʼanaviy metodlarning imkoniyatlari cheklanganligi sababli, pedagogik texnologiyalarni integratsiya qilish zaruriyati tobora ortib bormoqda. Bugungi kunda talabalar va oʻquvchilarning bilim olishga boʻlgan yondashuvi sezilarli darajada oʻzgarib, interaktivlik, vizuallash va amaliyotga yoʻnaltirilganlik ularning taʼlim motivatsiyasida hal qiluvchi rol oʻynamoqda. Fizika fanini chuqur oʻzlashtirish uchun nafaqat nazariy bilimlarni egallash, balki ularni turli masalalarni yechishda qoʻllay bilish, tanqidiy fikrlash va muammolarni hal qilish koʻnikmalarini rivojlantirish muhimdir. Biroq, koʻplab taʼlim muassasalarida fizika masalalarini yechish mashgʻulotlari hali ham anʼanaviy, passiv usullarda olib borilib, oʻquvchilarning faolligi va mustaqil fikrlashi uchun yetarli sharoit yaratilmayapti [5]. Bu esa fan boʻyicha oʻzlashtirish koʻrsatkichlarining pasayishiga, fanga boʻlgan qiziqishning susayishiga va pirovardida mamlakatda muhandis-texnik kadrlar tayyorlash sifatiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin. Shuning uchun, masala yechish mashgʻulotlarida pedagogik texnologiyalardan samarali foydalanish usullarini izlash, tahlil qilish va amaliyotga joriy etish dolzarb ilmiy-metodologik muammo hisoblanadi. Fizika taʼlimida pedagogik texnologiyalar va masala yechish metodologiyasi boʻyicha xalqaro miqyosda koʻplab tadqiqotlar olib borilgan. Jumladan, Benjamin Bloom (1956) oʻzining taʼlim maqsadlari takso ...