KURS ISHI

KIRISH Bugungi globallashuv va raqamli transformatsiya davrida har qanday milliy iqtisodiyotning raqobatbardoshligini belgilovchi asosiy omillardan biri mehnat resurslaridan samarali foydalanish hisoblanadi. Mehnat resurslari — mamlakat aholisining mehnatga layoqatli qismi bo'lib, iqtisodiyotda moddiy ne'matlar va xizmatlar yaratishda ishtirok eta oladigan kishilar yig'indisini anglatadi. Ulardan oqilona foydalanish, mehnat unumdorligini oshirish va bandlikni ta'minlash barqaror iqtisodiy o'sish va aholi farovonligini ta'minlashning muhim sharti hisoblanadi. Shu nuqtai nazardan, mehnat resurslaridan foydalanish samaradorligini statistik o'rganish, mavjud tendensiyalarni aniqlash va kelajakdagi rivojlanish yo'nalishlarini belgilash bugungi kunning dolzarb masalalaridan biridir. Mehnat resurslaridan foydalanish samaradorligi masalasi ayniqsa O'zbekiston kabi iqtisodiyoti transformatsiya bosqichida bo'lgan mamlakatlar uchun juda muhimdir. Aholining demografik yukining ortib borishi, mehnat bozoridagi tuzilmaviy o'zgarishlar, innovatsiyalarga bo'lgan ehtiyojning kuchayishi hamda ish haqining differensiallashuvi kabi muammolar mehnat resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirishni talab qiladi. Bu esa o'z navbatida, mavjud mehnat potensialini to'liq safarbar etish, malaka oshirish imkoniyatlarini kengaytirish va ishsizlik darajasini pasaytirish orqali mamlakat iqtisodiy salohiyatini mustahkamlashga xizmat qiladi. Mehnat resurslaridan foydalanish samaradorligini statistik o'rganish masalasi iqtisodiyot va statistika fanlarining qator vakillari tomonidan tadqiq etilgan. Jumladan, R.I. Kapelyushnikov mehnat samaradorligi va ishchi kuchining qiymati o'rtasidagi bog'liqliklarni tahlil qilgan [1]. M.S. Abdullaeva o'z ishlarida mehnat resurslari iqtisodiyoti va sotsiologiyasining nazariy jihatlarini chuqur o'rgangan [2]. M.I. Baimuratov mehnat bozorining nazariy asoslari, amaliyot va siyosat yo'nalishlariga e'tibor qaratgan [3]. G. Becker inson kapitali nazariyasini ishlab chiqishda muhim hissa qo'shgan bo'lib, bu nazariya mehnat samaradorligini tushunish uchun asos bo'lib xizmat qiladi [4]. S.S. G'ulomov iqtisodiyotda statistik tahlilning turli usullarini ko'rib chiqqan [5]. R.D. Jumaniyozov mehnat resurslari statistikasining metodologik asoslarini yoritgan [6]. F.N. Komilova mehnat unumdorligini oshirish omillari va yo'nalishlarini tadqiq qilgan [7]. A.T. Miro ...