KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida metallarga ishlov berish sanoati 2023-yilda 15% ga o'sdi va uning umumiy ishlab chiqarishdagi ulushi 8,2% ni tashkil etdi [1]. Xususan, yuqori texnologiyali elektronika va optik qurilmalar ishlab chiqarish hajmi so'nggi uch yilda o'rtacha 20% dan ortiqqa ko'paydi [2]. Global miqyosda esa, materialshunoslik va optoelektronika bozori 2022-yilda 78 milliard AQSh dollarini tashkil etib, 2030-yilga borib yillik o'rtacha 6,5% o'sish bilan 120 milliard AQSh dollariga yetishi kutilmoqda [3]. Ushbu raqamlar metallarning optik xususiyatlarini chuqur o'rganish va ularning amaliy qo'llanilishini optimallashtirish zaruratini ko'rsatadi. Optik doimiylarni aniq o'lchash va Frenel formulalarini to'g'ri tatbiq etish yarimo'tkazgichlar, nanotexnologiyalar, fotonika va aloqa texnologiyalari kabi sohalarda yangi avlod materiallarini yaratish va mavjudlarini takomillashtirish uchun asos bo'lib xizmat qiladi. Bugungi kunda materiallarning optik doimiylarini aniq o'lchashga bo'lgan talab, ayniqsa, yuqori chastotali elektronika va optik sensorlar rivojlanishi bilan yanada oshgan. An'anaviy o'lchash usullari murakkab tuzilishga ega va nano o'lchamdagi materiallar uchun doimo ham yetarli aniqlikni ta'minlay olmaydi [4]. Bundan tashqari, metallarning sirt qatlami xususiyatlari, qotishmalar tarkibi va ularning ishlab chiqarish jarayonidagi o'zgarishlari optik xarakteristikalarga sezilarli ta'sir ko'rsatadi, bu esa ularni nazariy modellar orqali to'liq tushuntirish va amaliyotda nazorat qilishda qator muammolarni keltirib chiqaradi [5]. Ushbu dolzarb muammolar zamonaviy usullar va chuqur nazariy tahlillar orqali metallarda optik doimiylarni o'lchash va Frenel formulalarini qo'llash sohasida yangi yechimlarni izlashni taqozo etadi. Mavzuning o'rganilganlik darajasi bo'yicha jahon olimlari tomonidan ko'plab tadqiqotlar olib borilgan. Gustav Kirchhoff (1860-yillar) yorug'likning moddalar tomonidan yutilish va chiqarilish qonuniyatlarini o'rganib, issiqlik nurlanish nazariyasiga asos soldi [6]. Paul Drude (1900) metallarning optik xususiyatlarini erkin elektronlar nazariyasi asosida tushuntiruvchi modelni taklif qildi va uning yordamida elektr o'tkazuvchanlik va optik doimiylik orasidagi bog'liqlikni ko'rsatdi [7]. August Fresnel (1821) yorug'likning interfeyslardagi qaytishi va sinishi uchun matematik formulalarni ishlab chiqdi, bu esa optik doimiylarni ...