KURS ISHI

KIRISH O'zbekistonda boshlang'ich ta'lim tizimida o'quvchilarni milliy an'analar asosida tarbiyalashga bo'lgan e'tibor so'nggi yillarda sezilarli darajada oshgan bo'lib, bu boradagi davlat dasturlari va loyihalariga ajratilayotgan investitsiyalar hajmi 2023-yilda 2020-yilga nisbatan 1.8 baravarga ko'paydi [1]. Xususan, 2022-2026-yillarga mo'ljallangan "Yangi O'zbekistonning taraqqiyot strategiyasi"da ta'lim sohasini isloh qilish va yosh avlodni milliy qadriyatlar ruhida tarbiyalash ustuvor vazifa sifatida belgilangan [2]. O'zbekiston Respublikasi Xalq ta'limi vazirligi (hozirgi Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi) ma'lumotlariga ko'ra, 2023-2024 o'quv yilida boshlang'ich sinf o'quvchilarining 75%i o'zlarining milliy qahramonlari va urf-odatlari haqida yetarli bilimlarga ega emasligi aniqlangan [3]. Bu holat milliy an'analarni tarbiya jarayoniga samarali integratsiya qilish zaruratini yaqqol ko'rsatadi, chunki global madaniy tendensiyalar va axborot oqimlari shaxsning milliy o'zligini anglashiga jiddiy ta'sir ko'rsatmoqda. Bugungi kunda jahon miqyosida globallashuv jarayonlari va raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi yosh avlodning qadriyatlar tizimiga o'ziga xos ta'sir ko'rsatmoqda. Bunda yoshlarning o'z milliy ildizlaridan uzoqlashish xavfi, madaniy assimilyatsiya kabi holatlar kuzatilishi mumkin. Mazkur sharoitda milliy an'analar asosida tarbiya berish boshlang'ich sinf o'quvchilarida milliy g'urur, vatanparvarlik, umuminsoniy qadriyatlarga hurmat va madaniy o'ziga xoslikni shakllantirishda hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. Biroq, mavjud pedagogik amaliyotda milliy an'analarni o'quv jarayoniga tizimli va samarali integratsiya qilish mexanizmlari yetarli darajada ishlab chiqilmaganligi, o'qituvchilarning bu boradagi metodologik ko'nikmalari takomillashtirishga muhtojligi va zamonaviy ta'lim texnologiyalaridan foydalanish darajasi pastligi kabi muammolar dolzarb bo'lib qolmoqda. Bu esa milliy an'analar asosida o'quvchilarni tarbiyalash usullarini ilmiy-nazariy jihatdan asoslash va amaliy jihatdan takomillashtirish zaruratini keltirib chiqaradi. Mavzuning o'rganilganlik darajasi bo'yicha xorijiy adabiyotlarda, jumladan, G'arb va Sharq mamlakatlari pedagogika fanida bir qator tadqiqotlar olib borilgan. Amerikaning taniqli pedagogi John Dewey (1938) o'zining "Demokratiya va ta'lim" asarida ta'limni shaxsning ijtimoiy muhitga integratsiyalashuv ja ...