KURS ISHI

KIRISH 2023-yil ma’lumotlariga ko‘ra, jahon sanoat mahsulotlari bozori hajmi 40 trillion AQSH dollaridan oshdi [1], bunda sifatni boshqarish tizimlariga investitsiyalar global miqyosda 150 milliard dollardan ziyodni tashkil etmoqda [2]. MDH davlatlarida, jumladan, O'zbekistonda sifatni boshqarishga tizimli yondashuvni joriy etish va takomillashtirish iqtisodiyotni modernizatsiya qilishning asosiy ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligining 2024-yil boshidagi ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakat yalpi ichki mahsulotida sanoatning ulushi 33% ga yetdi [3], bunda eksport qilinayotgan mahsulotlar hajmi 2023-yilda 24,5 milliard dollardan oshdi [4]. Bu raqamlar yuqori sifat standartlariga javob beradigan mahsulotlar ishlab chiqarishning qanchalik muhimligini yaqqol ko'rsatadi. Milliy iqtisodiyotning raqobatbardoshligini oshirish, xalqaro bozorlarda o‘z o‘rnini mustahkamlash va aholi turmush sifatini yaxshilashda sifat menejmenti hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Ayniqsa, global miqyosda savdo-iqtisodiy integratsiya jarayonlari chuqurlashib borayotgan bir sharoitda, mahsulot va xizmatlar sifatini xalqaro standartlar darajasiga olib chiqish dolzarb vazifadir. Bugungi kunda MDH davlatlarining global iqtisodiy jarayonlarga integratsiyalashuvi sifatni boshqarishga bo‘lgan talabni yanada oshirmoqda. Ushbu mintaqada sifat menejmenti tizimlarini takomillashtirish nafaqat mahalliy bozorlarning barqarorligini ta’minlaydi, balki eksport salohiyatini oshirishga va texnik reglamentlardagi farqlarni bartaraf etishga xizmat qiladi. Mavjud muammolar orasida sifat menejmenti bo‘yicha milliy standartlarning xalqaro me’yorlarga to‘liq mos kelmasligi, ishlab chiqarish jarayonlarida innovatsion texnologiyalardan foydalanish darajasining yetarli emasligi, shuningdek, xodimlarning malakasini oshirish bo‘yicha uzluksiz tizimning to‘liq shakllanmaganligi kabilar kiradi. Ko'plab korxonalarda sifatni boshqarishga bo'lgan yondashuv hali ham reaktiv xususiyatga ega bo‘lib, nuqsonlar aniqlangandan keyin ularni bartaraf etishga qaratilgan. Proaktiv, tizimli yondashuvni joriy etish orqali xarajatlarni kamaytirish, mahsulot sifatini doimiy ravishda oshirish va iste'molchilar ishonchini mustahkamlash mumkin. Masalan, sifat nazorati yo‘qligi sababli yillik umumiy ishlab chiqarishdagi yo‘qotishlar ba’zi tarmoqlarda 5-10% gacha yetishi mumkin [5]. Bu esa sifatni b ...