KURS ISHI

KIRISH Oʻzbekistonda dasturiy taʼminot sanoatining umumiy eksport hajmi 2023-yilda 340 million AQSH dollarini tashkil etib, bu 2022-yilga nisbatan 2,5 barobar oʻsishni koʻrsatdi [1]. Ushbu oʻsish surʼatlari IT-xizmatlarga boʻlgan global talabning ortib borayotganini va mamlakatning raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishga qaratilgan strategik saʼy-harakatlari samarasi ekanligini tasdiqlaydi. Dasturlash va maʼlumotlar tahlili sohasida tasodifiy sonlarni generatsiya qilish va ularni samarali boshqarish moliyaviy simulyatsiyalardan tortib, kriptografiya, mashinani oʻrganish va ilmiy tadqiqotlargacha keng doiradagi amaliy dasturlarda markaziy oʻrin egallaydi [2]. Jumladan, kiberxavfsizlikda kuchli tasodifiy sonlar generatorlari (TRNG) maʼlumotlar himoyasining ishonchliligini taʼminlashda hal qiluvchi rol oʻynasa, mashinani oʻrganishda esa algoritmik modellarini optimallashtirish va ularning mustahkamligini tekshirish uchun psevdo-tasodifiy sonlar (PRNG) ajralmas vosita hisoblanadi [3]. Mazkur kontekstda, tasodifiy sonlar generatsiyasining samaradorligi va xavfsizligi har qanday raqamli tizimning muvaffaqiyati uchun asosiy omil boʻlib qolmoqda. Bugungi kunda sunʼiy intellekt va maʼlumotlar fanining jadal rivojlanishi bilan birga, tasodifiy sonlarga boʻlgan talab ham sezilarli darajada oshmoqda. Biroq, mavjud psevdo-tasodifiy sonlar generatorlarining (PRNG) takrorlanuvchanlik xususiyati va statistik sifati bilan bogʻliq muammolar mavjud boʻlib, bu ayniqsa yuqori xavfsizlik talab qilinadigan yoki juda katta miqdordagi maʼlumotlar bilan ishlash kerak boʻlgan sohalarda jiddiy cheklovlar yaratishi mumkin [4]. Haqiqiy tasodifiy sonlar generatorlari (TRNG) bu borada samarali yechim boʻlsa-da, ularning apparat resurslariga talabchanligi va generatsiya tezligining pastligi keng koʻlamli amaliyotda qoʻllanilishini cheklaydi [5]. Shu sababli, tasodifiy sonlarning statistik xususiyatlarini chuqur tahlil qilish, ularning amaliy qoʻllanilishidagi cheklovlarni aniqlash va NumPy random moduli kabi keng tarqalgan kutubxonalarning imkoniyatlarini maksimal darajada oshirish usullarini ishlab chiqish dolzarb ilmiy va amaliy vazifa hisoblanadi. Bu ayniqsa, moliyaviy risklarni baholash, Monte-Karlo simulyatsiyalari va kriptografik kalitlarni generatsiya qilish kabi yuqori ishonchliligi talab qilinadigan sohalarda muhimdir. Mavzuning oʻrganilganlik darajasi. Tasodifiy sonlar generatsi ...