KURS ISHI

KIRISH O'zbekiston Respublikasida 2023-yil holatiga ko'ra, 7 yoshgacha bo'lgan bolalar soni 3.8 milliondan oshgan [1]. Ushbu yoshdagi bolalarning 20% dan ortig'i psixoemotsional rivojlanishidagi qiyinchiliklar bilan ro'yxatga olingan [2]. Oilalarda ota-onalar tomonidan bolaning emotsional ehtiyojlarini anglash va ularga munosib javob berish darajasi pastligi, o'rtacha 45% oilalarda bolalar bilan ochiq emotsional muloqotning yetarli emasligi kuzatilgan [3]. Bu esa, o'z navbatida, bolalarda xavotir, tajovuzkorlik va ijtimoiy moslashuv muammolarining ortishiga olib kelmoqda, shu jumladan, bolalar va o'smirlar orasida ruhiy salomatlik bilan bog'liq shikoyatlarning so'nggi besh yilda o'rtacha 15% ga o'sishi qayd etilgan [4]. Bolalar psixologik salomatligining yomonlashuvi, o'z navbatida, o'quv jarayonidagi muvaffaqiyatsizliklar, tengdoshlari bilan munosabatlardagi qiyinchiliklar va kelajakda shaxsiy va professional hayotda muammolar paydo bo'lishiga zamin yaratadi [5]. Shuningdek, UNICEF ma'lumotlariga ko'ra, ota-onalarning emotsional savodxonligi yuqori bo'lgan oilalardagi bolalar maktabga yaxshiroq moslashadi va ularning akademik ko'rsatkichlari 10-15% ga yuqori bo'ladi [6]. Ushbu mavzuning dolzarbligi shundaki, ota-onaning emotsional savodxonligi nafaqat bolaning bevosita ruhiy salomatligiga, balki uning ijtimoiy moslashuvi, ta'limdagi muvaffaqiyati va kelajakdagi hayotidagi barqarorlikka ham bevosita ta'sir ko'rsatadi. Hozirgi kunda global miqyosda bolalar va o'smirlar orasida ruhiy salomatlik muammolari soni ortib borayotganligi kuzatilmoqda, bu esa zamonaviy oilalarda ota-onaning emotsional kompetensiyalarini rivojlantirishga qaratilgan amaliy yondashuvlarga bo'lgan ehtiyojni oshirmoqda [7]. Mavjud tadqiqotlar ko'pincha umumiy tavsiyalar berish bilan cheklanib, O'zbekiston sharoitlariga moslashtirilgan aniq, amaliy mexanizmlar va strategik rejalar yetishmayapti. Bu esa mamlakatimizda oila pedagogikasi sohasida ota-onalarning emotsional savodxonligini oshirish bo'yicha tizimli yechimlar ishlab chiqish zaruratini taqozo etadi. Mavzuning o'rganilganlik darajasi xalqaro miqyosda yetarlicha chuqur tadqiq etilgan. Daniel Goleman (1995) o'zining "Emotional Intelligence" asarida emotsional intellekt tushunchasini ilmiy asoslab, uning shaxsiy va professional muvaffaqiyatdagi rolini yoritgan [8]. John Bowlby (1969) o'zining "Attachment and Loss" asarlarida bog'lan ...